تهیه و انتشار: وزیر · روش استفاده از منابع
داراییهای ثابت مشهود
معرفی درس
در این درس از شناخت ماهیت رویداد به اندازه‌گیری و ثبت می‌رسید. موضوع درس داراییهای ثابت مشهود است. مثال‌ها آموزشی و تمام مبالغ صریحاً ریال‌اند؛ پاسخ تمرین را پس از تلاش مستقل باز کنید.
پیش‌نیازها
درس پیش‌نیاز؛ توانایی تشخیص حساب و سمت از چرخه حسابداری لازم است. برای مرور ماهیت حساب‌ها را بخوانید.
اهداف یادگیری
- شرایط شناخت و طبقه‌بندی مرتبط با داراییهای ثابت مشهود را با دلیل تشخیص دهید.
- مبلغ و اثر ثبت‌های نمونه را به ریال محاسبه کنید.
- خطای متوازن را با مدرک و تطبیق مستقل پیدا و اصلاح کنید.
مفاهیم اصلی
دارایی مشهود برای استفاده در تولید، خدمت یا امور اداری و بیش از یک دوره نگهداری می‌شود. شناخت نیازمند احراز شرایط استاندارد ۱۱ و اندازه‌گیری قابل اتکای بهای تمام‌شده است. قیمت پس از تخفیف، مخارج مستقیم حمل و نصب و آماده‌سازی به دارایی مربوط می‌شوند. زیان راه‌اندازی یا هزینه عمومی نامرتبط را با برچسب پروژه سرمایه‌ای نکنید.
تعمیر عادی حفظ عملکرد هزینه است؛ جایگزینی جزء یا بهبود با منافع آتی و احراز شرایط شناخت می‌تواند دارایی شود و مبلغ جزء قبلی باید بررسی و حذف شود. در واگذاری، بهای اولیه و استهلاک انباشته حذف و تفاوت عایدی خالص با مبلغ دفتری سود یا زیان واگذاری می‌شود؛ کل وجه فروش، درآمد عملیاتی فروش کالا نیست.
دامنه استانداردی و وضعیت منبع
موضوعات مرتبط: استاندارد 11 — داراییهای ثابت مشهود. درگاه رسمی سازمان حسابرسی در بررسی ۲۰۲۶-۱۱-۰۷ قابل دریافت نبود؛ نسخه و اصلاحات جاری، تاریخ اجرا و استثناهای این منابع در این نوبت تأیید نشده‌اند. ارجاع‌های دارای سابقه فاز ۳ با تاریخ همان بررسی حفظ شده‌اند. محتوای حاضر آموزش با بازبینی حرفه‌ای ثبت‌نشده است؛ شرط و نرخ مثال، حکم قانونی عمومی نیست.
مثال‌های کاربردی
مثال اول: شناخت و مبلغ
تجهیز ۶۰، حمل ۳ و نصب لازم ۷ میلیون: دارایی ۷۰ میلیون ریال. تعمیر عادی بعدی ۲ میلیون هزینه دوره است.
مثال دوم: ثبت و کنترل
دارایی با بهای ۵۰ و استهلاک انباشته ۲۰، به ۳۴ میلیون فروخته می‌شود؛ مبلغ دفتری ۳۰ و سود واگذاری ۴ میلیون است.
اشتباهات رایج
تعمیر عادی را بدون بررسی سرمایه‌ای کنیم. این کار نادرست است. زمان وصول را جای زمان شناخت نگذارید؛ فرض ساده مسئله را به همه قراردادها تعمیم ندهید. هزینه مستقیم نصب لازم را بررسی کنیم. در واگذاری مبلغ دفتری را حذف کنیم.
تمرین عملی
بهای تجهیز ۸۴، استهلاک انباشته ۳۶ و عایدی فروش ۵۵ میلیون است. سود واگذاری را محاسبه کنید. علاوه بر عدد، توضیح دهید کدام عنصر یا مانده تغییر کرده و برای تأیید آن چه مدرکی لازم است. معیار: ماهیت ۲ امتیاز، محاسبه ۴، اثر حساب ۲ و کنترل مدرک ۲ امتیاز؛ جمع ۱۰.
نمایش پاسخ نمونه و معیار ارزیابی تمرین
مراحل حل و پاسخ نمونه
- اقلام متعلق به همین موضوع و دوره را شناسایی کنید؛ مبالغ میلیون ریال را پیش از ثبت در یک میلیون ضرب کنید.
- محاسبه مستقل به ریال: 55000000 + -84000000 + 36000000 = 7,000,000 ریال. علامت کاهش‌ها بخشی از محاسبه است.
- مبلغ دفتری تجهیز ۴۸ و عایدی ۵۵ میلیون است؛ سود واگذاری ۷ میلیون. بهای ۸۴ و انباشته ۳۶ نیز از حساب‌ها حذف می‌شوند. نتیجه را با رابطه موضوع درس تطبیق دهید و از ثبت دوباره وصول یا پرداخت به عنوان درآمد یا هزینه جلوگیری کنید. برای نتیجه‌ای که فقط جمع مانده است، سند تازه بدون رویداد نسازید.
- مدرک، دوره و فرض اندازه‌گیری را کنار پاسخ بنویسید. توازن عددی را جدا از صحت طبقه‌بندی کنترل کنید.
معیار ارزیابی
ماهیت و شرط شناخت ۲، مبلغ و واحد و علامت صحیح ۴، اثر بر حساب‌ها ۲ و کنترل مستقل و مرجع مدرک ۲ امتیاز. پاسخ عددی بدون توضیح ماهیت حداکثر چهار امتیاز دارد. در کارگاه، برای هر رویداد همین معیار اعمال و نتیجه نهایی با کل و تفصیلی کنترل می‌شود.
آزمون کوتاه
جمع‌بندی
هزینه نگهداری دوره است؛ صرف پرداخت برای دستگاه سرمایه‌ای نمی‌شود. برای عمل، نخست مدرک و زمان شناخت، سپس مبلغ و طبقه‌بندی و در پایان کنترل دفتر و مانده را بررسی کنید.
منابع و مراجع
- چارچوب مفهومی گزارشگری مالی — سازمان حسابرسی؛ چارچوب مفهومی مصوب ۱۴۰۵؛ نسخه رسمی بازیابی‌شده ۲۰۲۶-۱۰-۳۰؛ سابقه بررسی 2026-10-30.
- استاندارد حسابداری 11؛ داراییهای ثابت مشهود — سازمان حسابرسی؛ داراییهای ثابت مشهود؛ تجدیدنظر ۱۳۸۶؛ فایل فهرست رسمی در تاریخ بررسی؛ سابقه بررسی 2026-10-30.
منبع موضوعی مورد نیاز: استاندارد 11 — داراییهای ثابت مشهود. دریافت متن رسمی جاری و احراز اصلاحات و تاریخ اجرا هنوز لازم است؛ شماره بند یا تأیید حرفه‌ای ادعا نشده است. دامنه ابزارهای مالی ایران را با استانداردهای ارائه و افشای مربوط بررسی کنید؛ IFRS 9 خودکار مبنای الزامی این مثال‌ها فرض نشده است.
ادامه مسیر
نسخه متنی این صفحه: دریافت مارک‌داون · فراداده و شناسه محتوا