تهیه و انتشار: وزیر · روش استفاده از منابع
ارائه بدهی‌ها و حقوق مالکانه
معرفی درس
موضوع این درس ارائه بدهی‌ها و حقوق مالکانه است. هدف، تبدیل مانده‌های تأییدشده به گزارش قابل فهم و قابل تطبیق است. همه مثال‌های پولی ریال یا میلیون ریال با ذکر واحدند و نسبت‌ها با مخرج صریح محاسبه می‌شوند.
پیش‌نیازها
درس پیش‌نیاز و شناخت و اندازه‌گیری از حسابداری مالی. کنترل فنی فاز ۴ موفق است؛ احراز همه منابع جاری و بازبینی حرفه‌ای آن کامل نشده است. داده این پرونده مستقل کنترل می‌شود.
اهداف یادگیری
- اجزا و شرایط ارائه مرتبط با ارائه بدهی‌ها و حقوق مالکانه را با دلیل تشخیص دهید.
- مبلغ یا نسبت و اثر بین‌صورت‌ها را با واحد و مخرج صریح محاسبه کنید.
- خطای متوازن، طبقه‌بندی و عدم تطبیق را با مدارک پیدا کنید.
مفاهیم اصلی
پرداختنی تجاری، هزینه‌های تعهدی، مالیات، تسهیلات و ذخایر را با ماهیت و سررسید مرتبط تفکیک کنید. ذخیره تعهد با زمان یا مبلغ نامطمئن است و با اندوخته حقوق مالکانه تفاوت دارد. حصه جاری و غیرجاری تسهیلات باید به کل مانده دفتر و یادداشت قرارداد برسد.
سرمایه، سود انباشته و اندوخته‌ها اجزای حقوق مالکانه‌اند. سود دوره از گزارش عملکرد به حرکت سود انباشته می‌رسد، نه اینکه بار دوم درآمد شود. آورده و توزیع مالکانه با درآمد و هزینه عملیات جدا هستند. جزئیات حقوق مالکانه و مجوزهای توزیع به نوع شرکت وابسته‌اند و این درس نرخ عمومی اندوخته قانونی تعیین نمی‌کند.
قلمرو منابع و بازبینی
استانداردهای موضوعی: 1, 4. منابع رسمی قبلی با تاریخ واقعی خود و نسخه‌های بازنشرشده با عنوان صریح بازنشر آمده‌اند. دسترسی تازه به فهرست رسمی سازمان در ۲۰۲۶-۱۱-۰۷ ناموفق بود؛ آخرین اصلاحات همه منابع بازتأیید نشده است. این درس آموزش بازبینی‌نشده است و نه تأیید حرفه‌ای یا احراز کامل تکالیف قانونی.
مثال‌های کاربردی
مثال اول: رابطه و محاسبه
دارایی خالص ۵۰۰ میلیون، پرداختنی ۷۰، وام جاری ۳۰ و غیرجاری ۱۰۰، سرمایه ۲۰۰ و سود انباشته ۱۰۰ است: بدهی ۲۰۰ + حقوق ۳۰۰ = دارایی ۵۰۰؛ این صورت مستقل متوازن است.
مثال دوم: ارائه و کنترل
حقوق اول ۲۴۰، سود ۴۵، آورده ۲۰ و توزیع ۱۰ میلیون است؛ پایان ۲۹۵. انتقال داخلی ۵ میلیون به اندوخته جمع ۲۹۵ را عوض نمی‌کند.
صورت وضعیت مالی در پایان اسفند؛ یادداشت‌های ۱ تا ۶
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| قلم؛ ریال | 1404 | 1403 |
|---|---|---|
| نقد و معادل نقد؛ ی۱ | ۱۸۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۸۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| دریافتنی تجاری؛ ی۲ | ۱۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| موجودی؛ ی۳ | ۱۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پیش‌پرداخت | ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع دارایی جاری | ۴۴۷٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۰۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| دارایی ثابت خالص؛ ی۴ | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع دارایی | ۷۴۷٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۵۴۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پرداختنی تجاری | ۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حقوق پرداختنی | ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| مالیات پرداختنی؛ ی۶ | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حصه جاری تسهیلات؛ ی۵ | ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع بدهی جاری | ۱۵۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۰۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| تسهیلات غیرجاری؛ ی۵ | ۱۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع بدهی | ۲۸۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۸۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سرمایه | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود انباشته پایان | ۱۶۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع حقوق مالکانه | ۴۶۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۶۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
اشتباهات رایج
هر دو همیشه یک حساب‌اند و ذخیره را برای متوازن‌کردن دلخواه گزارش می‌سازیم برداشت‌های نادرست‌اند. در مقابل: ذخیره واجد شرایط بدهی است؛ اندوخته در حقوق مالکانه است. واحد، علامت، مخرج، دوره و طبقه‌بندی را پیش از تفسیر کنترل کنید.
تمرین عملی
دارایی خالص ۶۲۰، پرداختنی ۹۰، وام جاری ۴۰ و غیرجاری ۱۵۰ میلیون است. حقوق مالکانه را بیابید. رابطه و واحد پاسخ و اثر آن بر گزارش را توضیح دهید. معیار ده‌امتیازی: انتخاب رابطه و مبنا ۲، عدد و واحد و علامت ۴، توضیح طبقه‌بندی یا مخرج ۲ و کنترل مستقل ۲ امتیاز.
نمایش پاسخ نمونه و معیار ارزیابی تمرین
مراحل حل و پاسخ نمونه
- داده‌های مرتبط با موضوع را استخراج کنید؛ عدد میلیون ریال را در یک میلیون ضرب کنید. دریافت یا پرداخت را با سود یکسان ندانید.
- صورت محاسبه: 620000000 + -90000000 + -40000000 + -150000000. ضریب تبدیل 1 و مخرج 1 است. پاسخ 340,000,000 ریال است. در نسبت‌ها مخرج با واحد سازگار وارد می‌شود.
- تعریف موضوع درس را دوباره بررسی کنید: ذخیره واجد شرایط بدهی است؛ اندوخته در حقوق مالکانه است. نتیجه عددی باید با همین تعریف و دوره و مبنا قابل توضیح باشد؛ برای صورت‌سازی صرف، سند تازه بدون رویداد ایجاد نکنید.
- پاسخ را با رابطه مستقل یا ارتباط صورت و یادداشت کنترل کنید؛ در مقایسه و اصلاحات، اثر بر افتتاحیه و پایان را جدا نگه دارید.
معیار ارزیابی
رابطه و مبنا ۲، محاسبه و واحد و علامت ۴، توضیح طبقه یا مخرج ۲، تطبیق مستقل ۲؛ جمع ۱۰. عدد درست بدون تبیین ماهیت حداکثر چهار امتیاز دارد. در کارگاه، هر صورت و یادداشت و تطبیق بر همین مبنا ارزیابی می‌شود؛ تراز بودن به تنهایی کافی نیست.
آزمون کوتاه
جمع‌بندی
ذخیره واجد شرایط بدهی است؛ اندوخته در حقوق مالکانه است. پیش از نتیجه‌گیری، منبع مبلغ، دوره، واحد، طبقه و ارتباط بین صورت‌ها و یادداشت را کنترل کنید.
منابع و مراجع
- چارچوب مفهومی گزارشگری مالی — سازمان حسابرسی؛ چارچوب مفهومی مصوب ۱۴۰۵؛ نسخه رسمی بازیابی‌شده ۲۰۲۶-۱۰-۳۰؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.
- استاندارد حسابداری 1؛ ارائه صورتهای مالی — سازمان حسابرسی؛ ارائه صورتهای مالی؛ تجدیدنظر ۱۳۹۷؛ فایل فهرست رسمی در تاریخ بررسی؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.
- استاندارد حسابداری 4؛ ذخایر، بدهی‌های احتمالی و دارایی‌های احتمالی — نسخه بازنشرشده — سازمان حسابرسی؛ میزبان نسخه بازنشرشده حسابگران پیشتاز؛ نسخه بازنشرشده تجدیدنظر ۱۳۸۴؛ به‌روز بودن ارجاعات و اصلاحات جاری تأیید نشده؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-11-07.
نسخه بازنشرشده با فایل جاری درگاه رسمی یکسان فرض نشده است. فرض‌های مالیات، عمر مفید و نبود اقلام پیچیده فقط برای آموزش‌اند؛ برای اقدام واقعی منابع لازم‌الاجرا و الزامات همان واحد باید بررسی شوند.
ادامه مسیر
نسخه متنی این صفحه: دریافت مارک‌داون · فراداده و شناسه محتوا