تهیه و انتشار: وزیر · روش استفاده از منابع
ثبت‌های کاربردی حسابداری مالی
معرفی درس
در این درس از شناخت ماهیت رویداد به اندازه‌گیری و ثبت می‌رسید. موضوع درس ثبت‌های کاربردی حسابداری مالی است. مثال‌ها آموزشی و تمام مبالغ صریحاً ریال‌اند؛ پاسخ تمرین را پس از تلاش مستقل باز کنید.
پیش‌نیازها
درس پیش‌نیاز؛ توانایی تشخیص حساب و سمت از چرخه حسابداری لازم است. برای مرور ماهیت حساب‌ها را بخوانید.
اهداف یادگیری
- شرایط شناخت و طبقه‌بندی مرتبط با ثبت‌های کاربردی حسابداری مالی را با دلیل تشخیص دهید.
- مبلغ و اثر ثبت‌های نمونه را به ریال محاسبه کنید.
- خطای متوازن را با مدرک و تطبیق مستقل پیدا و اصلاح کنید.
مفاهیم اصلی
برای هر رویداد، مدرک، عنصر، زمان شناخت، مبنای مبلغ و طرف حساب را به ترتیب تعیین کنید. پس از آن سمت بدهکار و بستانکار را انتخاب کنید. توازن سند شرط لازم است؛ ثبت خرید تجهیز به هزینه یا ثبت وصول طلب به درآمد نیز می‌تواند متوازن اما نادرست باشد. نمونه‌های پرونده زیر از یک داده ساختاریافته ساخته می‌شوند و برای هر ثبت علت و مرجع رویداد دارند.
در فروش کالا دو ثبت درآمد و خروج بها مستقل‌اند. دریافت تسهیلات، اصل بدهی می‌سازد؛ هزینه تأمین مالی جداست. پیش‌دریافت تا ایفای تعهد بدهی می‌ماند. استفاده از ذخیره مرتبط، هزینه را دوباره نمی‌سازد. برای اصلاح اشتباه، ردپای سند اولیه و سند اصلاحی را نگه دارید؛ حذف بی‌ردپا یادگیری و کنترل را ناممکن می‌کند.
دامنه استانداردی و وضعیت منبع
موضوعات مرتبط: چارچوب مفهومی؛ استاندارد 43 — درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان؛ استاندارد 11 — داراییهای ثابت مشهود. درگاه رسمی سازمان حسابرسی در بررسی ۲۰۲۶-۱۱-۰۷ قابل دریافت نبود؛ نسخه و اصلاحات جاری، تاریخ اجرا و استثناهای این منابع در این نوبت تأیید نشده‌اند. ارجاع‌های دارای سابقه فاز ۳ با تاریخ همان بررسی حفظ شده‌اند. محتوای حاضر آموزش با بازبینی حرفه‌ای ثبت‌نشده است؛ شرط و نرخ مثال، حکم قانونی عمومی نیست.
مثال‌های کاربردی
مثال اول: شناخت و مبلغ
خدمت پذیرفته‌شده ۱۳ میلیون و حق بدون شرط: دریافتنی بدهکار و درآمد بستانکار. وصول ۵ میلیون بعدی طلب را به ۸ میلیون می‌رساند.
مثال دوم: ثبت و کنترل
آورده مجاز ۲۰ میلیون و خرید نقدی تجهیز ۱۲ میلیون، بانک را خالص ۸ میلیون افزایش می‌دهند؛ هیچ‌یک درآمد یا هزینه عملیاتی همان لحظه نیست.
مجموعه ثبت‌های کارشده از پرونده ساختاریافته
F01: افزایش سرمایه نقدی مجاز
NG-001؛ آورده با فرض تکمیل مجوز و ثبت لازم، درآمد نیست.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| بانک | ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| سرمایه | — | ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F02: دریافت تسهیلات
NG-002؛ اصل بدهی از هزینه تأمین مالی جداست.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| بانک | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| اصل تسهیلات | — | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F03: خرید نسیه کالا
NG-003؛ ۱۰۰ واحد کالای همگن؛ سیستم دائمی و میانگین متحرک.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| موجودی کالا؛ بهای تمام‌شده | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| پرداختنی تجاری؛ S1 | — | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F04: حمل مستقیم خرید
NG-004؛ مخارج رساندن همان محموله به محل و وضعیت فعلی در بهای موجودی است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| موجودی کالا؛ بهای تمام‌شده | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| بانک | — | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F05: فروش نسیه کالا
NG-005؛ کنترل منتقل، حق دریافت بدون شرط؛ ثبت درآمد و خروج بها مستقل است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| دریافتنی تجاری؛ A | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| درآمد عملیاتی | — | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| بهای فروش‌رفته و کاهش ارزش موجودی | ۹٬۶۰۰٬۰۰۰ | — |
| موجودی کالا؛ بهای تمام‌شده | — | ۹٬۶۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۹٬۶۰۰٬۰۰۰ | ۹٬۶۰۰٬۰۰۰ |
F06: فروش نقدی کالا
NG-006؛ درآمد نقدی و خروج بهای کالا هر دو ثبت می‌شوند.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| بانک | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| درآمد عملیاتی | — | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| بهای فروش‌رفته و کاهش ارزش موجودی | ۴٬۸۰۰٬۰۰۰ | — |
| موجودی کالا؛ بهای تمام‌شده | — | ۴٬۸۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۴٬۸۰۰٬۰۰۰ | ۴٬۸۰۰٬۰۰۰ |
F07: برگشت فروش پذیرفته‌شده
NG-007؛ ۱۰ واحد از F05 سالم و قابل فروش است؛ برگشت به بهای خروج قبلی.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| درآمد عملیاتی | ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ | — |
| دریافتنی تجاری؛ A | — | ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ | ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ |
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| موجودی کالا؛ بهای تمام‌شده | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ | — |
| بهای فروش‌رفته و کاهش ارزش موجودی | — | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ |
F08: وصول مشتری الف
NG-008؛ وصول طلب درآمد تازه نیست.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| بانک | ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| دریافتنی تجاری؛ A | — | ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F09: پرداخت فروشنده یک
NG-009؛ تسویه بدهی هزینه تازه نیست.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| پرداختنی تجاری؛ S1 | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| بانک | — | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F10: پیش‌دریافت خدمت مشتری ب
NG-010؛ تعهد هنوز ایفا نشده است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| بانک | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| بدهی قرارداد | — | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F11: خرید نقدی تجهیز جدید
NG-011؛ تحویل و آماده استفاده از اول مهر؛ سند بانکی پس از تحویل ثبت شده است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| تجهیزات؛ بها | ۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| بانک | — | ۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F12: تعمیر عادی تجهیز
NG-012؛ حفظ عملکرد بدون احراز دارایی تازه، هزینه دوره است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| تعمیرات | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| بانک | — | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F13: بیمه دوازده‌ماهه
NG-013؛ پوشش از اول مهر آغاز شده و سهم مصرف‌نشده دارایی است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| پیش‌پرداخت بیمه | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| بانک | — | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F14: پرداخت حقوق ماه
NG-014؛ خدمت کار انجام شده و پرداخت فعلی هزینه است؛ کسور در مدل نیست.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| حقوق | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| بانک | — | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F15: اجاره ماه مصرف‌شده
NG-015؛ اجاره همان دوره هزینه است؛ قرارداد پیچیده اجاره مدل نشده است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| اجاره | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| بانک | — | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F16: کارمزد ثبت‌نشده بانک
NG-016؛ مدرک بانک هزینه و کاهش بانک را تأیید می‌کند.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| کارمزد بانک | ۵۰۰٬۰۰۰ | — |
| بانک | — | ۵۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۵۰۰٬۰۰۰ | ۵۰۰٬۰۰۰ |
F17: تبدیل طلب الف به سند بدون بهره
NG-017؛ تغییر طبقه‌بندی طلب، بدون نقد و درآمد جدید؛ مؤلفه مالی بااهمیت ندارد.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| اسناد دریافتنی | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| دریافتنی تجاری؛ A | — | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F18: وصول بخشی از سند
NG-018؛ از سند مشتری الف وصول شده است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| بانک | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| اسناد دریافتنی | — | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F19: خرید نسیه ملزومات
NG-019؛ در ابتدا دارایی؛ مصرف در تعدیل پایان دوره محاسبه می‌شود.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| ملزومات | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| پرداختنی تجاری؛ S2 | — | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F20: خدمت پذیرفته‌شده مشتری ب
NG-020؛ تعهد ایفا و حق دریافت بدون شرط ایجاد شده است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| دریافتنی تجاری؛ B | ۹٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| درآمد عملیاتی | — | ۹٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۹٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۹٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F21: خدمت نقدی تکمیل‌شده
NG-021؛ کنترل خدمت و پذیرش مستند است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| بانک | ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| درآمد عملیاتی | — | ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F22: بازپرداخت اصل وام
NG-022؛ اصل تسهیلات کاهش می‌یابد؛ هزینه نیست.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| اصل تسهیلات | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| بانک | — | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F23: پرداخت هزینه تأمین مالی دوره
NG-023؛ مخارج مربوط به دارایی واجد شرایط نیست؛ بهره قراردادی فرضی است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| هزینه تأمین مالی | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| بانک | — | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F24: برگشت خرید
NG-024؛ ۱۰ واحد سالم از خرید F03؛ بهای خرید برابر بهای واحد پس از حمل این پرونده است. حمل برگشت جدا ندارد.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| پرداختنی تجاری؛ S1 | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ | — |
| موجودی کالا؛ بهای تمام‌شده | — | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ |
F25: خرید نقدی کالا
NG-025؛ ۵۰ واحد همگن؛ میانگین متحرک در این مرحله تغییر نمی‌کند.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| موجودی کالا؛ بهای تمام‌شده | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| بانک | — | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F26: فروش بخشی از تجهیز قدیمی
NG-026؛ بهای جزء ۱۲، استهلاک انباشته ۲٫۴ و عایدی خالص ۱۱ میلیون؛ ابتدای ماه فروخته شده و استهلاک این ماه ندارد.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| بانک | ۱۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| استهلاک انباشته تجهیزات | ۲٬۴۰۰٬۰۰۰ | — |
| تجهیزات؛ بها | — | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود واگذاری تجهیز | — | ۱٬۴۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۱۳٬۴۰۰٬۰۰۰ | ۱۳٬۴۰۰٬۰۰۰ |
F27: خدمات مصرف‌شده پرداخت‌نشده
NG-027؛ خدمت دریافت شده؛ هزینه و بدهی دوره جاری است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| خدمات مصرفی | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ | — |
| هزینه خدمات پرداختنی | — | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ |
F28: کاهش ارزش مستند طلب مشتری ب
NG-028؛ افت وصول برآوردی ۲ میلیون با فرض آموزشی مستند؛ درصد الزامی یا ادعای اجرای IFRS 9 نیست.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| کاهش ارزش دریافتنی | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| کاهنده دریافتنی | — | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F29: تعهد گارانتی فروش‌های انجام‌شده
NG-029؛ تعهد فعلی، خروج محتمل و بهترین برآورد قابل اتکا در این پرونده فرض شده است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| هزینه گارانتی | ۸۰۰٬۰۰۰ | — |
| ذخیره گارانتی | — | ۸۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۸۰۰٬۰۰۰ | ۸۰۰٬۰۰۰ |
F30: ایفای بخشی از تعهد خدمت ب
NG-030؛ قیمت تخصیص‌یافته به تعهد مستقل انجام‌شده ۷ میلیون است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| بدهی قرارداد | ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| درآمد عملیاتی | — | ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F31: خرید مجوز نرم‌افزار
NG-031؛ دارایی قابل کنترل با عمر محدود ۶۰ ماه، اسقاط صفر و آماده استفاده از اول ماه فرض شده است.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| نرم‌افزار خریداری‌شده | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| بانک | — | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
F32: پرداخت سود قبلاً تصویب‌شده در همین ماه
NG-032؛ به دلیل مصوبه و پرداخت همزمان، سود انباشته مستقیم بدهکار است؛ هزینه دوره نیست.
در نمایشگر کوچک، جدول را می‌توانید افقی مرور کنید.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| سود انباشته اول پس از توزیع | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| بانک | — | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ |
اشتباهات رایج
فقط توازن را معیار صحت سند بدانیم. این کار نادرست است. زمان وصول را جای زمان شناخت نگذارید؛ فرض ساده مسئله را به همه قراردادها تعمیم ندهید. برای هر ثبت ماهیت و مدرک را کنترل کنیم. دو ثبت فروش دائمی را جدا بررسی کنیم.
تمرین عملی
درآمد خدمت پذیرفته‌شده ۴۲ و هزینه تحقق‌یافته ۱۷ میلیون ریال است. اثر این دو بر سود را بیابید. علاوه بر عدد، توضیح دهید کدام عنصر یا مانده تغییر کرده و برای تأیید آن چه مدرکی لازم است. معیار: ماهیت ۲ امتیاز، محاسبه ۴، اثر حساب ۲ و کنترل مدرک ۲ امتیاز؛ جمع ۱۰.
نمایش پاسخ نمونه و معیار ارزیابی تمرین
مراحل حل و پاسخ نمونه
- اقلام متعلق به همین موضوع و دوره را شناسایی کنید؛ مبالغ میلیون ریال را پیش از ثبت در یک میلیون ضرب کنید.
- محاسبه مستقل به ریال: 42000000 + -17000000 = 25,000,000 ریال. علامت کاهش‌ها بخشی از محاسبه است.
- سود ۲۵ میلیون است؛ مبلغ خدمت با حق دریافت و هزینه با تحقق مصرف در همین دوره شناخته شده‌اند. نتیجه را با رابطه موضوع درس تطبیق دهید و از ثبت دوباره وصول یا پرداخت به عنوان درآمد یا هزینه جلوگیری کنید. برای نتیجه‌ای که فقط جمع مانده است، سند تازه بدون رویداد نسازید.
- مدرک، دوره و فرض اندازه‌گیری را کنار پاسخ بنویسید. توازن عددی را جدا از صحت طبقه‌بندی کنترل کنید.
معیار ارزیابی
ماهیت و شرط شناخت ۲، مبلغ و واحد و علامت صحیح ۴، اثر بر حساب‌ها ۲ و کنترل مستقل و مرجع مدرک ۲ امتیاز. پاسخ عددی بدون توضیح ماهیت حداکثر چهار امتیاز دارد. در کارگاه، برای هر رویداد همین معیار اعمال و نتیجه نهایی با کل و تفصیلی کنترل می‌شود.
آزمون کوتاه
جمع‌بندی
توازن کافی نیست؛ طبقه‌بندی و زمان مصرف منافع باید اصلاح شود. برای عمل، نخست مدرک و زمان شناخت، سپس مبلغ و طبقه‌بندی و در پایان کنترل دفتر و مانده را بررسی کنید.
منابع و مراجع
- چارچوب مفهومی گزارشگری مالی — سازمان حسابرسی؛ چارچوب مفهومی مصوب ۱۴۰۵؛ نسخه رسمی بازیابی‌شده ۲۰۲۶-۱۰-۳۰؛ سابقه بررسی 2026-10-30.
- استاندارد حسابداری 11؛ داراییهای ثابت مشهود — سازمان حسابرسی؛ داراییهای ثابت مشهود؛ تجدیدنظر ۱۳۸۶؛ فایل فهرست رسمی در تاریخ بررسی؛ سابقه بررسی 2026-10-30.
- استاندارد حسابداری 43؛ درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان — سازمان حسابرسی؛ درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان؛ فایل رسمی؛ تاریخ اجرای درج‌شده ۱۴۰۴/۰۱/۰۱؛ سابقه بررسی 2026-10-30.
منبع موضوعی مورد نیاز: چارچوب مفهومی؛ استاندارد 43 — درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان؛ استاندارد 11 — داراییهای ثابت مشهود. دریافت متن رسمی جاری و احراز اصلاحات و تاریخ اجرا هنوز لازم است؛ شماره بند یا تأیید حرفه‌ای ادعا نشده است. دامنه ابزارهای مالی ایران را با استانداردهای ارائه و افشای مربوط بررسی کنید؛ IFRS 9 خودکار مبنای الزامی این مثال‌ها فرض نشده است.
ادامه مسیر
نسخه متنی این صفحه: دریافت مارک‌داون · فراداده و شناسه محتوا