تهیه و انتشار: وزیر · روش استفاده از منابع
تسهیلات مالی و هزینه‌های تأمین مالی
معرفی درس
در این درس از شناخت ماهیت رویداد به اندازه‌گیری و ثبت می‌رسید. موضوع درس تسهیلات مالی و هزینه‌های تأمین مالی است. مثال‌ها آموزشی و تمام مبالغ صریحاً ریال‌اند؛ پاسخ تمرین را پس از تلاش مستقل باز کنید.
پیش‌نیازها
درس پیش‌نیاز؛ توانایی تشخیص حساب و سمت از چرخه حسابداری لازم است. برای مرور ماهیت حساب‌ها را بخوانید.
اهداف یادگیری
- شرایط شناخت و طبقه‌بندی مرتبط با تسهیلات مالی و هزینه‌های تأمین مالی را با دلیل تشخیص دهید.
- مبلغ و اثر ثبت‌های نمونه را به ریال محاسبه کنید.
- خطای متوازن را با مدرک و تطبیق مستقل پیدا و اصلاح کنید.
مفاهیم اصلی
اصل تسهیلات درآمد نیست و بازپرداخت اصل هزینه نیست. هزینه تأمین مالی با گذشت زمان و قرارداد تحقق می‌یابد و از مبلغ اصل جدا می‌شود. بخش جاری و غیرجاری بر مبنای حقوق و سررسید قرارداد در تاریخ گزارشگری تعیین می‌شود، نه دلخواه واحد. کارمزدها و قراردادهای دارای مؤلفه پیچیده نیاز به تحلیل دامنه استاندارد مربوط دارند؛ مثال ساده این درس ابزار مالی پیچیده را پوشش نمی‌دهد.
استاندارد ۱۳ مخارج تأمین مالی را به دارایی واجد شرایط مرتبط می‌کند؛ فقط مخارج قابل انتساب با احراز شرایط و دوره مجاز سرمایه‌ای می‌شوند. تجهیزی که آماده استفاده خریداری شده صرفاً به دلیل دریافت وام واجد شرایط نیست. دوره آماده‌سازی، توقف طولانی و زمان تکمیل باید بررسی شود. نرخ فرضی قرارداد در مثال نرخ قانونی یا عمومی نیست.
دامنه استانداردی و وضعیت منبع
موضوعات مرتبط: استاندارد 13 — مخارج تأمین مالی؛ استاندارد 1 — ارائه صورتهای مالی. درگاه رسمی سازمان حسابرسی در بررسی ۲۰۲۶-۱۱-۰۷ قابل دریافت نبود؛ نسخه و اصلاحات جاری، تاریخ اجرا و استثناهای این منابع در این نوبت تأیید نشده‌اند. ارجاع‌های دارای سابقه فاز ۳ با تاریخ همان بررسی حفظ شده‌اند. محتوای حاضر آموزش با بازبینی حرفه‌ای ثبت‌نشده است؛ شرط و نرخ مثال، حکم قانونی عمومی نیست.
مثال‌های کاربردی
مثال اول: شناخت و مبلغ
دریافت وام ۶۰ میلیون: بانک بدهکار، تسهیلات بستانکار. پرداخت اصل ۱۰ میلیون، تسهیلات بدهکار و بانک بستانکار؛ اصل باقی ۵۰ میلیون.
مثال دوم: ثبت و کنترل
هزینه تحقق‌یافته قرارداد در ماه ۲ میلیون و پرداخت ۱ میلیون است: هزینه مالی ۲ و بدهی هزینه مالی ۱ میلیون. برای دارایی آماده استفاده، خودکار سرمایه‌ای نمی‌شود.
اشتباهات رایج
همه بهره وام هر دستگاهی را سرمایه‌ای کنیم. این کار نادرست است. زمان وصول را جای زمان شناخت نگذارید؛ فرض ساده مسئله را به همه قراردادها تعمیم ندهید. اصل و هزینه تأمین مالی را تفکیک کنیم. شرایط دارایی واجد شرایط را بررسی کنیم.
تمرین عملی
اصل تسهیلات اول ۷۵، دریافت جدید ۳۵ و بازپرداخت اصل ۲۸ میلیون ریال است. اصل مانده را بیابید. علاوه بر عدد، توضیح دهید کدام عنصر یا مانده تغییر کرده و برای تأیید آن چه مدرکی لازم است. معیار: ماهیت ۲ امتیاز، محاسبه ۴، اثر حساب ۲ و کنترل مدرک ۲ امتیاز؛ جمع ۱۰.
نمایش پاسخ نمونه و معیار ارزیابی تمرین
مراحل حل و پاسخ نمونه
- اقلام متعلق به همین موضوع و دوره را شناسایی کنید؛ مبالغ میلیون ریال را پیش از ثبت در یک میلیون ضرب کنید.
- محاسبه مستقل به ریال: 75000000 + 35000000 + -28000000 = 82,000,000 ریال. علامت کاهش‌ها بخشی از محاسبه است.
- اصل بدهی ۸۲ میلیون است؛ هیچ هزینه مالی در این محاسبه اصل وارد نشده است. نتیجه را با رابطه موضوع درس تطبیق دهید و از ثبت دوباره وصول یا پرداخت به عنوان درآمد یا هزینه جلوگیری کنید. برای نتیجه‌ای که فقط جمع مانده است، سند تازه بدون رویداد نسازید.
- مدرک، دوره و فرض اندازه‌گیری را کنار پاسخ بنویسید. توازن عددی را جدا از صحت طبقه‌بندی کنترل کنید.
معیار ارزیابی
ماهیت و شرط شناخت ۲، مبلغ و واحد و علامت صحیح ۴، اثر بر حساب‌ها ۲ و کنترل مستقل و مرجع مدرک ۲ امتیاز. پاسخ عددی بدون توضیح ماهیت حداکثر چهار امتیاز دارد. در کارگاه، برای هر رویداد همین معیار اعمال و نتیجه نهایی با کل و تفصیلی کنترل می‌شود.
آزمون کوتاه
جمع‌بندی
وام به تنهایی مجوز سرمایه‌ای‌کردن همه هزینه‌های مالی نیست. برای عمل، نخست مدرک و زمان شناخت، سپس مبلغ و طبقه‌بندی و در پایان کنترل دفتر و مانده را بررسی کنید.
منابع و مراجع
-
چارچوب مفهومی گزارشگری مالی — سازمان حسابرسی؛ چارچوب مفهومی مصوب ۱۴۰۵؛ نسخه رسمی بازیابی‌شده ۲۰۲۶-۱۰-۳۰؛ سابقه بررسی 2026-10-30.
-
استاندارد حسابداری 1؛ ارائه صورتهای مالی — سازمان حسابرسی؛ ارائه صورتهای مالی؛ تجدیدنظر ۱۳۹۷؛ فایل فهرست رسمی در تاریخ بررسی؛ سابقه بررسی 2026-10-30.
منبع موضوعی مورد نیاز: استاندارد 13 — مخارج تأمین مالی؛ استاندارد 1 — ارائه صورتهای مالی. دریافت متن رسمی جاری و احراز اصلاحات و تاریخ اجرا هنوز لازم است؛ شماره بند یا تأیید حرفه‌ای ادعا نشده است. دامنه ابزارهای مالی ایران را با استانداردهای ارائه و افشای مربوط بررسی کنید؛ IFRS 9 خودکار مبنای الزامی این مثال‌ها فرض نشده است.
ادامه مسیر
نسخه متنی این صفحه: دریافت مارک‌داون · فراداده و شناسه محتوا