# تسهیلات مالی و هزینه‌های تأمین مالی

## معرفی درس

در این درس از شناخت ماهیت رویداد به اندازه‌گیری و ثبت می‌رسید. موضوع درس تسهیلات مالی و هزینه‌های تأمین مالی است. مثال‌ها آموزشی و تمام مبالغ صریحاً ریال‌اند؛ پاسخ تمرین را پس از تلاش مستقل باز کنید.

## پیش‌نیازها

[درس پیش‌نیاز](/accounting/docs/financial-accounting/accounts-payable)؛ توانایی تشخیص حساب و سمت از [چرخه حسابداری](/accounting/docs/accounting-cycle) لازم است. برای مرور [ماهیت حساب‌ها](/accounting/docs/fundamentals/debit-credit) را بخوانید.

## اهداف یادگیری

- شرایط شناخت و طبقه‌بندی مرتبط با تسهیلات مالی و هزینه‌های تأمین مالی را با دلیل تشخیص دهید.
- مبلغ و اثر ثبت‌های نمونه را به ریال محاسبه کنید.
- خطای متوازن را با مدرک و تطبیق مستقل پیدا و اصلاح کنید.

## مفاهیم اصلی

اصل تسهیلات درآمد نیست و بازپرداخت اصل هزینه نیست. هزینه تأمین مالی با گذشت زمان و قرارداد تحقق می‌یابد و از مبلغ اصل جدا می‌شود. بخش جاری و غیرجاری بر مبنای حقوق و سررسید قرارداد در تاریخ گزارشگری تعیین می‌شود، نه دلخواه واحد. کارمزدها و قراردادهای دارای مؤلفه پیچیده نیاز به تحلیل دامنه استاندارد مربوط دارند؛ مثال ساده این درس ابزار مالی پیچیده را پوشش نمی‌دهد.

استاندارد ۱۳ مخارج تأمین مالی را به دارایی واجد شرایط مرتبط می‌کند؛ فقط مخارج قابل انتساب با احراز شرایط و دوره مجاز سرمایه‌ای می‌شوند. تجهیزی که آماده استفاده خریداری شده صرفاً به دلیل دریافت وام واجد شرایط نیست. دوره آماده‌سازی، توقف طولانی و زمان تکمیل باید بررسی شود. نرخ فرضی قرارداد در مثال نرخ قانونی یا عمومی نیست.

### دامنه استانداردی و وضعیت منبع

موضوعات مرتبط: استاندارد 13 — مخارج تأمین مالی؛ استاندارد 1 — ارائه صورت‌های مالی. درگاه رسمی سازمان حسابرسی در بررسی ۲۰۲۶-۱۱-۰۷ قابل دریافت نبود؛ نسخه و اصلاحات جاری، تاریخ اجرا و استثناهای این منابع در این نوبت تأیید نشده‌اند. ارجاع‌های دارای سابقه فاز ۳ با تاریخ همان بررسی حفظ شده‌اند. محتوای حاضر آموزش با بازبینی حرفه‌ای ثبت‌نشده است؛ شرط و نرخ مثال، حکم قانونی عمومی نیست.

## مثال‌های کاربردی

### مثال اول: شناخت و مبلغ

دریافت وام ۶۰ میلیون: بانک بدهکار، تسهیلات بستانکار. پرداخت اصل ۱۰ میلیون، تسهیلات بدهکار و بانک بستانکار؛ اصل باقی ۵۰ میلیون.

### مثال دوم: ثبت و کنترل

هزینه تحقق‌یافته قرارداد در ماه ۲ میلیون و پرداخت ۱ میلیون است: هزینه مالی ۲ و بدهی هزینه مالی ۱ میلیون. برای دارایی آماده استفاده، خودکار سرمایه‌ای نمی‌شود.

## اشتباهات رایج

همه بهره وام هر دستگاهی را سرمایه‌ای کنیم. این کار نادرست است. زمان وصول را جای زمان شناخت نگذارید؛ فرض ساده مسئله را به همه قراردادها تعمیم ندهید. اصل و هزینه تأمین مالی را تفکیک کنیم. شرایط دارایی واجد شرایط را بررسی کنیم.

## تمرین عملی

اصل تسهیلات اول ۷۵، دریافت جدید ۳۵ و بازپرداخت اصل ۲۸ میلیون ریال است. اصل مانده را بیابید. علاوه بر عدد، توضیح دهید کدام عنصر یا مانده تغییر کرده و برای تأیید آن چه مدرکی لازم است. معیار: ماهیت ۲ امتیاز، محاسبه ۴، اثر حساب ۲ و کنترل مدرک ۲ امتیاز؛ جمع ۱۰.

پاسخ نمونه و معیار ارزیابی تمرین در نسخه تعاملی با انتخاب «نمایش پاسخ» در دسترس است.

## آزمون کوتاه

آزمون کوتاه تسهیلات مالی و هزینه‌های تأمین مالی

1. وام برای خرید دستگاه آماده استفاده اخذ شده است؛ نتیجه چیست؟
   - بازپرداخت اصل وام هزینه عملیاتی است
   - وام به تنهایی مجوز سرمایه‌ای‌کردن همه هزینه‌های مالی نیست.
   - تمام هزینه مالی حتماً به دستگاه افزوده می‌شود

2. پرونده مستقل درس: اصل وام اول 91، دریافت جدید ۳۵ و بازپرداخت اصل ۲۸ میلیون ریال؛ اصل مانده چقدر است؟ پاسخ را به ریال صحیح بنویسید.
   - ورودی: پاسخ؛ ریال صحیح، با علامت منفی در صورت لزوم؛ مبلغ صحیح به ریال

3. در یک واحد مستقل و با فرض احراز شرایط ذکرشده، دریافت اصل تسهیلات از بانک بدون کارمزد به مبلغ 27,000,000 ریال. یک ثبت دوطرفه را با حساب، سمت و مبلغ هر سطر تکمیل کنید.
   - ورودی: حساب سطر 1؛ گزینه‌ها: بانک، دریافتنی تجاری، اسناد دریافتنی، کاهنده دریافتنی، موجودی کالا؛ بهای تمام‌شده، کاهنده موجودی، ملزومات، پیش‌پرداخت بیمه، تجهیزات؛ بها، استهلاک انباشته تجهیزات، نرم‌افزار خریداری‌شده، استهلاک انباشته نرم‌افزار، پرداختنی تجاری، اصل تسهیلات، بدهی قرارداد، حقوق پرداختنی، هزینه خدمات پرداختنی، ذخیره گارانتی، سرمایه، سود انباشته اول پس از توزیع، درآمد عملیاتی، سود واگذاری تجهیز، بهای فروش‌رفته و کاهش ارزش موجودی، تعمیرات، حقوق، اجاره، کارمزد بانک، هزینه تأمین مالی، خدمات مصرفی، کاهش ارزش دریافتنی، هزینه گارانتی، هزینه بیمه، هزینه ملزومات، هزینه استهلاک تجهیز، هزینه استهلاک نرم‌افزار
   - ورودی: سمت سطر 1؛ گزینه‌ها: بدهکار، بستانکار
   - ورودی: مبلغ سطر 1؛ ریال؛ مبلغ صحیح به ریال
   - ورودی: حساب سطر 2؛ گزینه‌ها: بانک، دریافتنی تجاری، اسناد دریافتنی، کاهنده دریافتنی، موجودی کالا؛ بهای تمام‌شده، کاهنده موجودی، ملزومات، پیش‌پرداخت بیمه، تجهیزات؛ بها، استهلاک انباشته تجهیزات، نرم‌افزار خریداری‌شده، استهلاک انباشته نرم‌افزار، پرداختنی تجاری، اصل تسهیلات، بدهی قرارداد، حقوق پرداختنی، هزینه خدمات پرداختنی، ذخیره گارانتی، سرمایه، سود انباشته اول پس از توزیع، درآمد عملیاتی، سود واگذاری تجهیز، بهای فروش‌رفته و کاهش ارزش موجودی، تعمیرات، حقوق، اجاره، کارمزد بانک، هزینه تأمین مالی، خدمات مصرفی، کاهش ارزش دریافتنی، هزینه گارانتی، هزینه بیمه، هزینه ملزومات، هزینه استهلاک تجهیز، هزینه استهلاک نرم‌افزار
   - ورودی: سمت سطر 2؛ گزینه‌ها: بدهکار، بستانکار
   - ورودی: مبلغ سطر 2؛ ریال؛ مبلغ صحیح به ریال

4. برای کنترل «تسهیلات مالی و هزینه‌های تأمین مالی» کدام دو اقدام صحیح‌اند؟ هر دو پاسخ را انتخاب کنید.
   - همه بهره وام هر دستگاهی را سرمایه‌ای کنیم.
   - اصل و هزینه تأمین مالی را تفکیک کنیم.
   - شرایط دارایی واجد شرایط را بررسی کنیم.

پاسخ‌ها و بازخورد تشریحی در نسخه تعاملی پس از ارسال نمایش داده می‌شوند. کلید پاسخ در متن آموزشی منتشر نشده است.

پیشرفت اختیاری در مرورگر ذخیره می‌شود و میان دستگاه‌ها همگام نیست.

## جمع‌بندی

وام به تنهایی مجوز سرمایه‌ای‌کردن همه هزینه‌های مالی نیست. برای عمل، نخست مدرک و زمان شناخت، سپس مبلغ و طبقه‌بندی و در پایان کنترل دفتر و مانده را بررسی کنید.

## منابع و مراجع

- [چارچوب مفهومی گزارشگری مالی](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/%DA%86%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%88%D8%A8.pdf) — سازمان حسابرسی؛ چارچوب مفهومی مصوب ۱۴۰۵؛ نسخه رسمی بازیابی‌شده ۲۰۲۶-۱۰-۳۰؛ سابقه بررسی 2026-10-30.

- [استاندارد حسابداری 1؛ ارائه صورتهای مالی](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF%201.pdf) — سازمان حسابرسی؛ ارائه صورت‌های مالی؛ تجدیدنظر ۱۳۹۷؛ فایل فهرست رسمی در تاریخ بررسی؛ سابقه بررسی 2026-10-30.

منبع موضوعی مورد نیاز: استاندارد 13 — مخارج تأمین مالی؛ استاندارد 1 — ارائه صورت‌های مالی. دریافت متن رسمی جاری و احراز اصلاحات و تاریخ اجرا هنوز لازم است؛ شماره بند یا تأیید حرفه‌ای ادعا نشده است. دامنه ابزارهای مالی ایران را با استانداردهای ارائه و افشای مربوط بررسی کنید؛ IFRS 9 خودکار مبنای الزامی این مثال‌ها فرض نشده است.

## ادامه مسیر

- [درس پیشین](/accounting/docs/financial-accounting/accounts-payable)
- [درس بعدی](/accounting/docs/financial-accounting/provisions-and-contingencies)
- [نقشه مسیر حسابداری مالی](/accounting/docs/financial-accounting)
- [پیش‌نیاز چرخه حسابداری](/accounting/docs/accounting-cycle)