# سود انباشته و تعدیلات سنواتی

## معرفی درس

موضوع این درس سود انباشته و تعدیلات سنواتی است. هدف، تبدیل مانده‌های تأییدشده به گزارش قابل فهم و قابل تطبیق است. همه مثال‌های پولی ریال یا میلیون ریال با ذکر واحدند و نسبت‌ها با مخرج صریح محاسبه می‌شوند.

## پیش‌نیازها

[درس پیش‌نیاز](/accounting/docs/financial-statements/statement-of-changes-in-equity) و شناخت و اندازه‌گیری از [حسابداری مالی](/accounting/docs/financial-accounting). کنترل فنی فاز ۴ موفق است؛ احراز همه منابع جاری و بازبینی حرفه‌ای آن کامل نشده است. داده این پرونده مستقل کنترل می‌شود.

## اهداف یادگیری

- اجزا و شرایط ارائه مرتبط با سود انباشته و تعدیلات سنواتی را با دلیل تشخیص دهید.
- مبلغ یا نسبت و اثر بین‌صورت‌ها را با واحد و مخرج صریح محاسبه کنید.
- خطای متوازن، طبقه‌بندی و عدم تطبیق را با مدارک پیدا کنید.

## مفاهیم اصلی

حرکت معمول سود انباشته از مانده آغاز، سود یا زیان دوره و توزیع سود ساخته می‌شود. کشف اشتباه بااهمیت گذشته با تغییر برآورد ناشی از اطلاعات تازه یکسان نیست. طبق دامنه استاندارد ۳۴، اصلاح اشتباه و تغییر رویه در شرایط مربوط با تسری به گذشته و تجدید ارائه مقایسه بررسی می‌شوند؛ محدودیت عملی‌نبودن و مقررات گذار استاندارد خاص نیز باید دیده شوند.

تغییر برآورد، مانند عمر باقی‌مانده دارایی با اطلاعات جدید، معمولاً به دوره جاری و آتی مربوط اعمال می‌شود؛ عنوان «سنواتی» برای پنهان‌کردن هزینه جاری مجاز نیست. اثر تعدیل بر مانده آغازین تجدیدارائه‌شده جدا از سود جاری نمایش داده می‌شود تا سود دوباره‌شماری نشود. در پرونده اصلی تغییر رویه و اشتباه گذشته وجود ندارد؛ مثال‌های این درس مستقل‌اند.

### قلمرو منابع و بازبینی

استانداردهای موضوعی: 34, 1. منابع رسمی قبلی با تاریخ واقعی خود و نسخه‌های بازنشرشده با عنوان صریح بازنشر آمده‌اند. دسترسی تازه به فهرست رسمی سازمان در ۲۰۲۶-۱۱-۰۷ ناموفق بود؛ آخرین اصلاحات همه منابع بازتأیید نشده است. این درس آموزش بازبینی‌نشده است و نه تأیید حرفه‌ای یا احراز کامل تکالیف قانونی.

## مثال‌های کاربردی

### مثال اول: رابطه و محاسبه

سود انباشته گزارش‌شده آغاز ۱۰۰ میلیون است و اشتباه بااهمیت هزینه ثبت‌نشده گذشته ۸ میلیون، با فرض احراز تسری، آن را به ۹۲ می‌رساند؛ سود جاری ۳۰ و توزیع ۱۰، پایان ۱۱۲ می‌دهد.

### مثال دوم: ارائه و کنترل

مبلغ دفتری تجهیز ۴۸ و عمر باقی‌مانده تازه ۲۴ ماه با اسقاط صفر است؛ استهلاک ماهانه جدید ۲ میلیون. بدون خطای قبلی، سود انباشته را به خاطر این تغییر برآورد بازنویسی نمی‌کنیم.

## اشتباهات رایج

همیشه مقایسه را تجدید ارائه می‌کنیم و همیشه مبلغ را از سرمایه ثبت‌شده کم می‌کنیم برداشت‌های نادرست‌اند. در مقابل: تغییر برآورد را از اصلاح اشتباه گذشته جدا و به دوره‌های مربوط جاری و آتی اعمال می‌کنیم. واحد، علامت، مخرج، دوره و طبقه‌بندی را پیش از تفسیر کنترل کنید.

## تمرین عملی

سود انباشته آغاز ۱۴۰، اصلاح کاهنده اشتباه گذشته ۱۲، سود جاری ۴۶ و توزیع ۱۸ میلیون است. پایان را با تفکیک تعدیل آغاز محاسبه کنید. رابطه و واحد پاسخ و اثر آن بر گزارش را توضیح دهید. معیار ده‌امتیازی: انتخاب رابطه و مبنا ۲، عدد و واحد و علامت ۴، توضیح طبقه‌بندی یا مخرج ۲ و کنترل مستقل ۲ امتیاز.

پاسخ نمونه و معیار ارزیابی تمرین در نسخه تعاملی با انتخاب «نمایش پاسخ» در دسترس است.

## آزمون کوتاه

آزمون کوتاه سود انباشته و تعدیلات سنواتی

1. عمر مفید با اطلاعات تازه تغییر کرده و خطای گذشته وجود ندارد؛ برخورد چیست؟
   - تغییر برآورد را از اصلاح اشتباه گذشته جدا و به دوره‌های مربوط جاری و آتی اعمال می‌کنیم.
   - همیشه مقایسه را تجدید ارائه می‌کنیم
   - همیشه مبلغ را از سرمایه ثبت‌شده کم می‌کنیم

2. سناریوی مستقل درس درباره «سود انباشته و تعدیلات سنواتی»: سود انباشته آغاز: 280 میلیون ریال؛ اصلاح کاهنده اشتباه گذشته: 24 میلیون ریال؛ سود دوره: 92 میلیون ریال؛ توزیع؛ کسر: 36 میلیون ریال. رابطه تعریف‌شده در این درس را اعمال کنید و نتیجه را به ریال صحیح بنویسید.
   - ورودی: پاسخ؛ ریال صحیح؛ مبلغ صحیح به ریال

3. در کنترل گزارش این موضوع، کدام مورد تغییر برآورد است؟
   - تغییر سیاست بها با شرایط خاص
   - عمر باقی‌مانده جدید با اطلاعات تازه و بدون خطای گذشته
   - کشف فاکتور بااهمیت ثبت‌نشده سال قبل

4. برای بازبینی «سود انباشته و تعدیلات سنواتی» کدام دو نتیجه صحیح‌اند؟ هر دو را انتخاب کنید.
   - تغییر برآورد را از اصلاح اشتباه گذشته جدا و به دوره‌های مربوط جاری و آتی اعمال می‌کنیم.
   - عمر باقی‌مانده جدید با اطلاعات تازه و بدون خطای گذشته
   - همیشه مقایسه را تجدید ارائه می‌کنیم

پاسخ‌ها و بازخورد تشریحی در نسخه تعاملی پس از ارسال نمایش داده می‌شوند. کلید پاسخ در متن آموزشی منتشر نشده است.

پیشرفت اختیاری در مرورگر ذخیره می‌شود و میان دستگاه‌ها همگام نیست.

## جمع‌بندی

تغییر برآورد را از اصلاح اشتباه گذشته جدا و به دوره‌های مربوط جاری و آتی اعمال می‌کنیم. پیش از نتیجه‌گیری، منبع مبلغ، دوره، واحد، طبقه و ارتباط بین صورت‌ها و یادداشت را کنترل کنید.

## منابع و مراجع

- [چارچوب مفهومی گزارشگری مالی](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/%DA%86%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%88%D8%A8.pdf) — سازمان حسابرسی؛ چارچوب مفهومی مصوب ۱۴۰۵؛ نسخه رسمی بازیابی‌شده ۲۰۲۶-۱۰-۳۰؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.
- [استاندارد حسابداری 34؛ رویه‌های حسابداری، تغییر در برآوردهای حسابداری و اشتباهات — نسخه بازنشرشده](https://hesabgaranpishtaz.ir/wp-content/uploads/2023/12/34.pdf) — سازمان حسابرسی؛ میزبان نسخه بازنشرشده حسابگران پیشتاز؛ متن بازنشرشده؛ نسخه جاری و اصلاحات از درگاه رسمی بازتأیید نشده؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-11-07.
- [استاندارد حسابداری 1؛ ارائه صورتهای مالی](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF%201.pdf) — سازمان حسابرسی؛ ارائه صورت‌های مالی؛ تجدیدنظر ۱۳۹۷؛ فایل فهرست رسمی در تاریخ بررسی؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.

نسخه بازنشرشده با فایل جاری درگاه رسمی یکسان فرض نشده است. فرض‌های مالیات، عمر مفید و نبود اقلام پیچیده فقط برای آموزش‌اند؛ برای اقدام واقعی منابع لازم‌الاجرا و الزامات همان واحد باید بررسی شوند.

## ادامه مسیر

- [درس پیشین](/accounting/docs/financial-statements/statement-of-changes-in-equity)
- [درس بعدی](/accounting/docs/financial-statements/cash-flow-statement-introduction)
- [نقشه مسیر](/accounting/docs/financial-statements)
- [کارگاه جامع](/accounting/docs/financial-statements/financial-reporting-workshop)