# جریان‌های نقدی فعالیت‌های عملیاتی

## معرفی درس

موضوع این درس جریان‌های نقدی فعالیت‌های عملیاتی است. هدف، تبدیل مانده‌های تأییدشده به گزارش قابل فهم و قابل تطبیق است. همه مثال‌های پولی ریال یا میلیون ریال با ذکر واحدند و نسبت‌ها با مخرج صریح محاسبه می‌شوند.

## پیش‌نیازها

[درس پیش‌نیاز](/accounting/docs/financial-statements/cash-flow-statement-introduction) و شناخت و اندازه‌گیری از [حسابداری مالی](/accounting/docs/financial-accounting). کنترل فنی فاز ۴ موفق است؛ احراز همه منابع جاری و بازبینی حرفه‌ای آن کامل نشده است. داده این پرونده مستقل کنترل می‌شود.

## اهداف یادگیری

- اجزا و شرایط ارائه مرتبط با جریان‌های نقدی فعالیت‌های عملیاتی را با دلیل تشخیص دهید.
- مبلغ یا نسبت و اثر بین‌صورت‌ها را با واحد و مخرج صریح محاسبه کنید.
- خطای متوازن، طبقه‌بندی و عدم تطبیق را با مدارک پیدا کنید.

## مفاهیم اصلی

روش مستقیم، دریافت مشتری و پرداخت فروشنده، کارکنان و دیگر جریان‌های عملیاتی را نشان می‌دهد. در پرونده، پرداخت مالیات درآمد به عملیات مربوط است و جدا در عملیاتی می‌آید. روش غیرمستقیم سود را بابت اقلام غیرنقدی، اقلام مربوط به دیگر فعالیت‌ها و تغییرات سرمایه در گردش تعدیل می‌کند؛ نتیجه دو روش باید یکی باشد.

افزایش دریافتنی و موجودی از سود به نقد علامت کاهنده دارند؛ افزایش پرداختنی عملیاتی علامت افزاینده دارد. تغییر مانده‌ها را کورکورانه به جریان نقد تبدیل نکنید؛ تحصیل غیرنقدی، واگذاری و تجدیدطبقه‌بندی می‌توانند اثر غیرنقدی داشته باشند. در واحد غیرمالی پرونده، هزینه سود تسهیلات از سود به نقد عملیاتی برگشت داده می‌شود و وجه آن در تأمین مالی می‌آید. یک قلم را دو بار تعدیل نکنید.

### قلمرو منابع و بازبینی

استانداردهای موضوعی: 2. منابع رسمی قبلی با تاریخ واقعی خود و نسخه‌های بازنشرشده با عنوان صریح بازنشر آمده‌اند. دسترسی تازه به فهرست رسمی سازمان در ۲۰۲۶-۱۱-۰۷ ناموفق بود؛ آخرین اصلاحات همه منابع بازتأیید نشده است. این درس آموزش بازبینی‌نشده است و نه تأیید حرفه‌ای یا احراز کامل تکالیف قانونی.

## مثال‌های کاربردی

### مثال اول: رابطه و محاسبه

سود ۴۰، استهلاک ۸، افزایش دریافتنی ۱۲ و افزایش پرداختنی ۶ میلیون است؛ با فرض نبود سایر تعدیلات، نقد عملیاتی ۴۲ میلیون است.

### مثال دوم: ارائه و کنترل

دریافت مشتری ۱۸۰، پرداخت فروشنده ۱۱۰، کارکنان ۳۰، سایر عملیات ۱۲ و مالیات عملیات ۸ میلیون است؛ خالص مستقیم ۲۰ میلیون. این داده مستقل باید با سود و تعدیلات همان واحد تطبیق یابد.

### صورت جریان نقد 1403؛ روش غیرمستقیم

| تطبیق سود به نقد عملیاتی | ریال |
|---|---|
| سود دوره | ۶۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| استهلاک؛ غیرنقدی | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| هزینه مالی منتقل‌شده به تأمین مالی | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| برگشت هزینه مالیات جاری | ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش دریافتنی؛ علامت معکوس | ‎−۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش موجودی؛ علامت معکوس | ‎−۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| کاهش پیش‌پرداخت | ‎−۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش پرداختنی تجاری | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش حقوق پرداختنی | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| مالیات پرداختی عملیات | ‎−۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| نقد عملیاتی | ۶۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |

| تطبیق نقد | ریال |
|---|---|
| نقد ابتدا | ۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص عملیاتی | ۶۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص سرمایه‌گذاری | ‎−۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص تأمین مالی | ‎−۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| اثر ارز؛ در پرونده صفر | ۰ |
| تغییر خالص نقد | ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| نقد پایان؛ مطابق ی۱ و وضعیت مالی | ۸۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### صورت جریان نقد 1404؛ روش غیرمستقیم

| تطبیق سود به نقد عملیاتی | ریال |
|---|---|
| سود دوره | ۷۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| استهلاک؛ غیرنقدی | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| هزینه مالی منتقل‌شده به تأمین مالی | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| برگشت هزینه مالیات جاری | ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش دریافتنی؛ علامت معکوس | ‎−۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش موجودی؛ علامت معکوس | ‎−۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| کاهش پیش‌پرداخت | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش پرداختنی تجاری | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش حقوق پرداختنی | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| مالیات پرداختی عملیات | ‎−۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| نقد عملیاتی | ۹۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |

| تطبیق نقد | ریال |
|---|---|
| نقد ابتدا | ۸۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص عملیاتی | ۹۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص سرمایه‌گذاری | ‎−۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص تأمین مالی | ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| اثر ارز؛ در پرونده صفر | ۰ |
| تغییر خالص نقد | ۹۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| نقد پایان؛ مطابق ی۱ و وضعیت مالی | ۱۸۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |

## اشتباهات رایج

افزایش دریافتنی همیشه به سود اضافه می‌شود و هیچ وقت اثری بر تطبیق ندارد برداشت‌های نادرست‌اند. در مقابل: افزایش دریافتنی از سود کسر می‌شود. واحد، علامت، مخرج، دوره و طبقه‌بندی را پیش از تفسیر کنترل کنید.

## تمرین عملی

سود ۶۲، استهلاک ۱۰، افزایش دریافتنی ۱۵ و افزایش پرداختنی ۹ میلیون است؛ با نبود سایر تعدیلات نقد عملیاتی را محاسبه کنید. رابطه و واحد پاسخ و اثر آن بر گزارش را توضیح دهید. معیار ده‌امتیازی: انتخاب رابطه و مبنا ۲، عدد و واحد و علامت ۴، توضیح طبقه‌بندی یا مخرج ۲ و کنترل مستقل ۲ امتیاز.

پاسخ نمونه و معیار ارزیابی تمرین در نسخه تعاملی با انتخاب «نمایش پاسخ» در دسترس است.

## آزمون کوتاه

آزمون کوتاه جریان‌های نقدی فعالیت‌های عملیاتی

1. دریافتنی افزایش یافته و سایر موارد ثابت‌اند؛ در تطبیق سود به نقد چه می‌شود؟
   - افزایش دریافتنی همیشه به سود اضافه می‌شود
   - هیچ وقت اثری بر تطبیق ندارد
   - افزایش دریافتنی از سود کسر می‌شود.

2. سناریوی مستقل درس درباره «جریان‌های نقدی فعالیت‌های عملیاتی»: سود: 124 میلیون ریال؛ استهلاک: 20 میلیون ریال؛ افزایش دریافتنی؛ کسر: 30 میلیون ریال؛ افزایش پرداختنی: 18 میلیون ریال. رابطه تعریف‌شده در این درس را اعمال کنید و نتیجه را به ریال صحیح بنویسید.
   - ورودی: پاسخ؛ ریال صحیح؛ مبلغ صحیح به ریال

3. در کنترل گزارش این موضوع، مالیات درآمد مرتبط با عملیات در پرونده کجاست؟
   - عملیاتی؛ جداگانه
   - همیشه سرمایه‌گذاری
   - در صورت نقد نمایش ندارد

4. برای بازبینی «جریان‌های نقدی فعالیت‌های عملیاتی» کدام دو نتیجه صحیح‌اند؟ هر دو را انتخاب کنید.
   - عملیاتی؛ جداگانه
   - افزایش دریافتنی همیشه به سود اضافه می‌شود
   - افزایش دریافتنی از سود کسر می‌شود.

پاسخ‌ها و بازخورد تشریحی در نسخه تعاملی پس از ارسال نمایش داده می‌شوند. کلید پاسخ در متن آموزشی منتشر نشده است.

پیشرفت اختیاری در مرورگر ذخیره می‌شود و میان دستگاه‌ها همگام نیست.

## جمع‌بندی

افزایش دریافتنی از سود کسر می‌شود. پیش از نتیجه‌گیری، منبع مبلغ، دوره، واحد، طبقه و ارتباط بین صورت‌ها و یادداشت را کنترل کنید.

## منابع و مراجع

- [چارچوب مفهومی گزارشگری مالی](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/%DA%86%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%88%D8%A8.pdf) — سازمان حسابرسی؛ چارچوب مفهومی مصوب ۱۴۰۵؛ نسخه رسمی بازیابی‌شده ۲۰۲۶-۱۰-۳۰؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.
- [استاندارد حسابداری 2؛ صورت جریان‌های نقدی — نسخه بازنشرشده](https://dl.apadasco.com/standards/standard-accounting2-%20www.apadasco.com.pdf) — سازمان حسابرسی؛ میزبان نسخه بازنشرشده آپاداس؛ تجدیدنظر ۱۳۹۷؛ بازنشر PDF ۱۹صفحه‌ای؛ متن بندهای ۲۹ تا ۳۳ و ۴۲ تا ۴۳ و ۵۷ بررسی شد؛ آخرین اصلاحات رسمی تأیید نشده؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-11-07.

نسخه بازنشرشده با فایل جاری درگاه رسمی یکسان فرض نشده است. فرض‌های مالیات، عمر مفید و نبود اقلام پیچیده فقط برای آموزش‌اند؛ برای اقدام واقعی منابع لازم‌الاجرا و الزامات همان واحد باید بررسی شوند.

## ادامه مسیر

- [درس پیشین](/accounting/docs/financial-statements/cash-flow-statement-introduction)
- [درس بعدی](/accounting/docs/financial-statements/investing-and-financing-cash-flows)
- [نقشه مسیر](/accounting/docs/financial-statements)
- [کارگاه جامع](/accounting/docs/financial-statements/financial-reporting-workshop)