# کارگاه جامع گزارشگری مالی

## معرفی درس

موضوع این درس کارگاه جامع گزارشگری مالی است. هدف، تبدیل مانده‌های تأییدشده به گزارش قابل فهم و قابل تطبیق است. همه مثال‌های پولی ریال یا میلیون ریال با ذکر واحدند و نسبت‌ها با مخرج صریح محاسبه می‌شوند.

## پیش‌نیازها

[درس پیش‌نیاز](/accounting/docs/financial-statements/complete-financial-statements) و شناخت و اندازه‌گیری از [حسابداری مالی](/accounting/docs/financial-accounting). کنترل فنی فاز ۴ موفق است؛ احراز همه منابع جاری و بازبینی حرفه‌ای آن کامل نشده است. داده این پرونده مستقل کنترل می‌شود.

## اهداف یادگیری

- اجزا و شرایط ارائه مرتبط با کارگاه جامع گزارشگری مالی را با دلیل تشخیص دهید.
- مبلغ یا نسبت و اثر بین‌صورت‌ها را با واحد و مخرج صریح محاسبه کنید.
- خطای متوازن، طبقه‌بندی و عدم تطبیق را با مدارک پیدا کنید.

## مفاهیم اصلی

شرکت سهامی خاص فرضی «بازرگانی روشن‌حساب آموزشی» برای دو سال ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ از افتتاحیه مستقل و رویدادهای مستند آموزشی گزارش تهیه می‌کند. کارگاه به داده دوره قبل و شکل حقوقی شرکت وابسته است و ادامه خودکار پرونده مالک انفرادی فاز ۳ نیست. داده‌های شناخت و اندازه‌گیری فاز ۴ پیش‌نیاز فکری‌اند، ولی ارقام این پرونده مستقلاً کنترل شده‌اند.

ابتدا داده‌های مسئله را بخوانید و تراز، صورت‌ها، یادداشت و نسبت‌ها را خودتان بسازید. پاسخ بازشونده کل مجموعه و کنترل‌ها را نشان می‌دهد. مالیات جاری در داده فرضی موجود است؛ مالیات انتقالی، ابزار پیچیده، تلفیق و ارز با فرض‌های صریح حذف‌اند. عدم وجود در مدل به معنی نبود تکلیف واقعی نیست. وضعیت منابع و بازبینی حرفه‌ای در هر درس صادقانه ثبت شده است.

### قلمرو منابع و بازبینی

استانداردهای موضوعی: 1, 2, 5, 8, 11, 35, 43. منابع رسمی قبلی با تاریخ واقعی خود و نسخه‌های بازنشرشده با عنوان صریح بازنشر آمده‌اند. دسترسی تازه به فهرست رسمی سازمان در ۲۰۲۶-۱۱-۰۷ ناموفق بود؛ آخرین اصلاحات همه منابع بازتأیید نشده است. این درس آموزش بازبینی‌نشده است و نه تأیید حرفه‌ای یا احراز کامل تکالیف قانونی.

## مثال‌های کاربردی

### مثال اول: رابطه و محاسبه

برای پرونده مستقل خود، هر مبلغ نقد را با مدرک و فعالیت و هر مبلغ غیرنقدی را با یادداشت و گردش دارایی و بدهی مرتبط کنید. خرید دارایی در برابر وام مستقیم، نقد را تغییر نمی‌دهد.

### مثال دوم: ارائه و کنترل

برای هر نسبت، تعریف و واحد و مخرج و میانگین را بنویسید. در تطبیق نهایی، نه تنها جمع دارایی بلکه طبقه جاری بدهی و مبلغ یادداشت‌ها و هر دو روش نقد را کنترل کنید.

### بازرگانی روشن‌حساب آموزشی؛ شرکت سهامی خاص کاملاً فرضی؛ غیرمالی

همه ارقام صحیح ریال؛ اشخاص، شرکت و مدارک فرضی‌اند.

واحد غیرمالی است؛ سود تسهیلات و سود تقسیمی پرداختی در تأمین مالی، پرداخت مالیات درآمد مرتبط با عملیات در عملیاتی است.

فروش‌ها با فرض ایفای تعهد و حق دریافت بدون شرط؛ مطالبات و موجودی فاقد کاهش ارزش بااهمیت در این پرونده‌اند.

دارایی ۲۵ میلیونی در پایان ۱۴۰۳ و دارایی غیرنقدی ۳۰ میلیونی در پایان ۱۴۰۴ آماده استفاده شده‌اند؛ در سال خرید استهلاک ندارند.

مالیات جاری ۱۶ و ۱۸ میلیون، داده فرضی ارزیابی مسئله است و از نرخ قانونی استنتاج نشده؛ مالیات انتقالی با فرض نبود تفاوت موقت در مدل حذف شده است.

ارز، اجاره پیچیده، تلفیق، دارایی نامشهود، تعهد احتمالی بااهمیت و سایر اقلام سود و زیان جامع در این پرونده وجود ندارند.

افزایش سرمایه و توزیع سود با فرض طی مجوزهای لازم؛ الزامات اندوخته قانونی خارج از مدل‌اند و معافیت واقعی ادعا نمی‌شود.

این مجموعه ساده آموزشی، ادعای کفایت برای تمام تکالیف گزارشگری قانونی ندارد.

رویدادها خلاصه گردش سال با تاریخ ثبت تجمیعی پایان سال‌اند؛ زمان آماده‌بودن دارایی از کارت مستقل و مفروضات پرونده می‌آید.

مالیات بر ارزش افزوده، کسور حقوق و جزئیات تکالیف مالیاتی و ثبتی در مدل نیستند؛ حذف آموزشی معافیت واقعی نیست.

| حساب افتتاح ۱۴۰۳ | بدهکار مثبت؛ ریال |
|---|---|
| نقد و معادل نقد | ۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| دریافتنی تجاری | ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| موجودی کالا | ۱۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پیش‌پرداخت | ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| دارایی ثابت؛ بها | ۲۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| استهلاک انباشته | ‎−۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پرداختنی تجاری | ‎−۶۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حقوق پرداختنی | ‎−۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| تسهیلات | ‎−۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سرمایه | ‎−۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود انباشته | ‎−۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### سال منتهی به پایان اسفند 1403؛ رویدادهای منبع

| مدرک فرضی | نوع رویداد | مبلغ ریال |
|---|---|---|
| SRC-1403-01 | فروش نسیه با انتقال کنترل | ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1403-02 | وصول مشتری | ۴۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1403-03 | خرید نسیه کالا | ۳۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1403-04 | پرداخت فروشنده | ۳۰۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1403-05 | خروج بهای کالای فروش‌رفته | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1403-06 | حقوق تحقق‌یافته | ۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1403-07 | پرداخت کارکنان | ۶۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1403-08 | پرداخت هزینه‌های پیش‌پرداختی | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1403-09 | مصرف منافع عملیاتی پیش‌پرداخت | ۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1403-10 | استهلاک طبق کارت دارایی | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1403-11 | خرید نقدی دارایی ثابت | ۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1403-12 | بازپرداخت اصل تسهیلات | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1403-13 | سود تسهیلات پرداختی | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1403-14 | شناخت مالیات جاری بر مبنای برآورد فرضی مسئله | ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1403-15 | پرداخت مالیات درآمد | ۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |

| کارت استهلاک | بهای ریال | اسقاط ریال | عمر ماه | ماه مشمول هزینه |
|---|---|---|---|---|
| تجهیزات قدیمی؛ اسقاط ۳۵ میلیون، عمر ۱۲ سال | ۲۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۴۴ | ۱۲ |

سررسید قراردادی تسهیلات در دوازده ماه: ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ و پس از آن ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال؛ سایر اقلام عملیاتی در چرخه عادی فرض شده‌اند.

### سال منتهی به پایان اسفند 1404؛ رویدادهای منبع

| مدرک فرضی | نوع رویداد | مبلغ ریال |
|---|---|---|
| SRC-1404-01 | فروش نسیه با انتقال کنترل | ۶۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-02 | وصول مشتری | ۵۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-03 | خرید نسیه کالا | ۳۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-04 | پرداخت فروشنده | ۳۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-05 | خروج بهای کالای فروش‌رفته | ۳۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-06 | حقوق تحقق‌یافته | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-07 | پرداخت کارکنان | ۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-08 | پرداخت هزینه‌های پیش‌پرداختی | ۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-09 | مصرف منافع عملیاتی پیش‌پرداخت | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-10 | استهلاک طبق کارت دارایی | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-11 | خرید نقدی دارایی ثابت | ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-12 | خرید غیرنقدی تجهیز در برابر تسهیلات مستقیم | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-13 | دریافت تسهیلات | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-14 | بازپرداخت اصل تسهیلات | ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-15 | آورده مجاز سهامداران | ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-16 | توزیع مصوب و پرداخت همزمان سود | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-17 | سود تسهیلات پرداختی | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-18 | شناخت مالیات جاری بر مبنای برآورد فرضی مسئله | ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| SRC-1404-19 | پرداخت مالیات درآمد | ۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |

| کارت استهلاک | بهای ریال | اسقاط ریال | عمر ماه | ماه مشمول هزینه |
|---|---|---|---|---|
| تجهیزات قدیمی؛ اسقاط ۳۵ میلیون، عمر ۱۲ سال | ۲۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۴۴ | ۱۲ |
| خرید ۲۵ میلیونی پایان سال قبل؛ آماده از اول فروردین | ۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۰ | ۶۰ | ۱۲ |
| خرید ۶۰ میلیونی؛ آماده از اول مهر | ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۰ | ۷۲ | ۶ |

سررسید قراردادی تسهیلات در دوازده ماه: ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ و پس از آن ۱۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال؛ سایر اقلام عملیاتی در چرخه عادی فرض شده‌اند.

## اشتباهات رایج

فقط تراز بودن دو ستون کافی است و مثبت بودن سود همه خطاها را رفع می‌کند برداشت‌های نادرست‌اند. در مقابل: صورت‌ها، یادداشت‌ها، طبقه‌بندی و مقایسه و جریان نقد همگی باید تطبیق کنند. واحد، علامت، مخرج، دوره و طبقه‌بندی را پیش از تفسیر کنترل کنید.

## تمرین عملی

یک واحد مستقل سود خالص ۵۰ و OCI صفر، حقوق اول ۲۳۰، آورده ۴۰ و توزیع ۱۵ میلیون دارد. حقوق پایان را محاسبه کنید. رابطه و واحد پاسخ و اثر آن بر گزارش را توضیح دهید. معیار ده‌امتیازی: انتخاب رابطه و مبنا ۲، عدد و واحد و علامت ۴، توضیح طبقه‌بندی یا مخرج ۲ و کنترل مستقل ۲ امتیاز.

پاسخ نمونه و معیار ارزیابی تمرین در نسخه تعاملی با انتخاب «نمایش پاسخ» در دسترس است.

## آزمون کوتاه

آزمون کوتاه کارگاه جامع گزارشگری مالی

1. برای پذیرش پاسخ کارگاه چه چیزی لازم است؟
   - فقط تراز بودن دو ستون کافی است
   - مثبت بودن سود همه خطاها را رفع می‌کند
   - صورت‌ها، یادداشت‌ها، طبقه‌بندی و مقایسه و جریان نقد همگی باید تطبیق کنند.

2. سناریوی مستقل درس درباره «کارگاه جامع گزارشگری مالی»: حقوق ابتدا: 460 میلیون ریال؛ سود دوره؛ OCI صفر: 100 میلیون ریال؛ آورده: 80 میلیون ریال؛ توزیع؛ کسر: 30 میلیون ریال. رابطه تعریف‌شده در این درس را اعمال کنید و نتیجه را به ریال صحیح بنویسید.
   - ورودی: پاسخ؛ ریال صحیح؛ مبلغ صحیح به ریال

3. در کنترل گزارش این موضوع، اولین گام کارگاه چیست؟
   - کنترل افتتاحیه و مدارک و نگاشت
   - پرکردن جدول با عدد هدف
   - نادیده‌گرفتن مقایسه

4. برای بازبینی «کارگاه جامع گزارشگری مالی» کدام دو نتیجه صحیح‌اند؟ هر دو را انتخاب کنید.
   - کنترل افتتاحیه و مدارک و نگاشت
   - فقط تراز بودن دو ستون کافی است
   - صورت‌ها، یادداشت‌ها، طبقه‌بندی و مقایسه و جریان نقد همگی باید تطبیق کنند.

پاسخ‌ها و بازخورد تشریحی در نسخه تعاملی پس از ارسال نمایش داده می‌شوند. کلید پاسخ در متن آموزشی منتشر نشده است.

پیشرفت اختیاری در مرورگر ذخیره می‌شود و میان دستگاه‌ها همگام نیست.

## جمع‌بندی

صورت‌ها، یادداشت‌ها، طبقه‌بندی و مقایسه و جریان نقد همگی باید تطبیق کنند. پیش از نتیجه‌گیری، منبع مبلغ، دوره، واحد، طبقه و ارتباط بین صورت‌ها و یادداشت را کنترل کنید.

## منابع و مراجع

- [چارچوب مفهومی گزارشگری مالی](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/%DA%86%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%88%D8%A8.pdf) — سازمان حسابرسی؛ چارچوب مفهومی مصوب ۱۴۰۵؛ نسخه رسمی بازیابی‌شده ۲۰۲۶-۱۰-۳۰؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.
- [استاندارد حسابداری 1؛ ارائه صورتهای مالی](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF%201.pdf) — سازمان حسابرسی؛ ارائه صورت‌های مالی؛ تجدیدنظر ۱۳۹۷؛ فایل فهرست رسمی در تاریخ بررسی؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.
- [استاندارد حسابداری 2؛ صورت جریان‌های نقدی — نسخه بازنشرشده](https://dl.apadasco.com/standards/standard-accounting2-%20www.apadasco.com.pdf) — سازمان حسابرسی؛ میزبان نسخه بازنشرشده آپاداس؛ تجدیدنظر ۱۳۹۷؛ بازنشر PDF ۱۹صفحه‌ای؛ متن بندهای ۲۹ تا ۳۳ و ۴۲ تا ۴۳ و ۵۷ بررسی شد؛ آخرین اصلاحات رسمی تأیید نشده؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-11-07.
- [استاندارد حسابداری 5؛ رویدادهای بعد از تاریخ ترازنامه — نسخه بازنشرشده](https://hesabgaranpishtaz.ir/wp-content/uploads/2023/12/5.pdf) — سازمان حسابرسی؛ میزبان نسخه بازنشرشده حسابگران پیشتاز؛ نسخه بازنشرشده تجدیدنظر ۱۳۸۴؛ متن تعریف تعدیلی و غیرتعدیلی و تاریخ تأیید بررسی شد؛ اصلاحات جاری تأیید نشده؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-11-07.
- [استاندارد حسابداری 8؛ حسابداری موجودی مواد و کالا](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/8..pdf) — سازمان حسابرسی؛ موجودی مواد و کالا؛ تجدیدنظر ۱۳۸۴؛ فایل فهرست رسمی در تاریخ بررسی؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.
- [استاندارد حسابداری 11؛ داراییهای ثابت مشهود](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF%2011.pdf) — سازمان حسابرسی؛ دارایی‌های ثابت مشهود؛ تجدیدنظر ۱۳۸۶؛ فایل فهرست رسمی در تاریخ بررسی؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.
- [استاندارد حسابداری 35؛ مالیات بر درآمد — نسخه بازنشرشده](https://hesabgaranpishtaz.ir/wp-content/uploads/2023/12/35.pdf) — سازمان حسابرسی؛ میزبان نسخه بازنشرشده حسابگران پیشتاز؛ نسخه بازنشرشده PDF ۴۱صفحه‌ای؛ دامنه مالیات جاری و انتقالی؛ نسخه جاری رسمی بازتأیید نشده؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-11-07.
- [استاندارد حسابداری 43؛ درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/43.pdf) — سازمان حسابرسی؛ درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان؛ فایل رسمی؛ تاریخ اجرای درج‌شده ۱۴۰۴/۰۱/۰۱؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.

نسخه بازنشرشده با فایل جاری درگاه رسمی یکسان فرض نشده است. فرض‌های مالیات، عمر مفید و نبود اقلام پیچیده فقط برای آموزش‌اند؛ برای اقدام واقعی منابع لازم‌الاجرا و الزامات همان واحد باید بررسی شوند.

## ادامه مسیر

- [درس پیشین](/accounting/docs/financial-statements/complete-financial-statements)
- [درس بعدی](/accounting/docs/financial-statements/final-assessment)
- [نقشه مسیر](/accounting/docs/financial-statements)
- [کارگاه جامع](/accounting/docs/financial-statements/financial-reporting-workshop)