# تهیه مجموعه کامل صورت‌های مالی

## معرفی درس

موضوع این درس تهیه مجموعه کامل صورت‌های مالی است. هدف، تبدیل مانده‌های تأییدشده به گزارش قابل فهم و قابل تطبیق است. همه مثال‌های پولی ریال یا میلیون ریال با ذکر واحدند و نسبت‌ها با مخرج صریح محاسبه می‌شوند.

## پیش‌نیازها

[درس پیش‌نیاز](/accounting/docs/financial-statements/financial-statement-reconciliation) و شناخت و اندازه‌گیری از [حسابداری مالی](/accounting/docs/financial-accounting). کنترل فنی فاز ۴ موفق است؛ احراز همه منابع جاری و بازبینی حرفه‌ای آن کامل نشده است. داده این پرونده مستقل کنترل می‌شود.

## اهداف یادگیری

- اجزا و شرایط ارائه مرتبط با تهیه مجموعه کامل صورت‌های مالی را با دلیل تشخیص دهید.
- مبلغ یا نسبت و اثر بین‌صورت‌ها را با واحد و مخرج صریح محاسبه کنید.
- خطای متوازن، طبقه‌بندی و عدم تطبیق را با مدارک پیدا کنید.

## مفاهیم اصلی

مثال راهنما از تراز اصلاح‌شده آغاز می‌شود و همه خروجی‌ها را با یک نگاشت حساب و یک مجموعه رویداد تولید می‌کند. نخست وضعیت مالی و عملکرد را بسازید، سپس سود جامع و حرکت اجزای حقوق مالکانه، بعد جریان نقد و یادداشت‌ها و نسبت‌ها را تطبیق دهید. مقایسه سال قبل بخشی از همین فرآیند است، نه ستونی پرشده با ارقام نامرتبط.

در پرونده روشن‌حساب، مالیات جاری، دریافتنی، موجودی، پیش‌پرداخت، استهلاک، بدهی و سرمایه و سود انباشته همگی مسیر مشخص دارند. چون OCI و ارز وجود ندارند، این سطرها صریحاً صفرند؛ تحصیل غیرنقدی تجهیز جدا افشا می‌شود. نمایش جدول‌های کامل آموزشی، تأیید همه الزامات قانونی واقعی یا بازبینی حرفه‌ای نیست.

### قلمرو منابع و بازبینی

استانداردهای موضوعی: 1, 2, 35, 43. منابع رسمی قبلی با تاریخ واقعی خود و نسخه‌های بازنشرشده با عنوان صریح بازنشر آمده‌اند. دسترسی تازه به فهرست رسمی سازمان در ۲۰۲۶-۱۱-۰۷ ناموفق بود؛ آخرین اصلاحات همه منابع بازتأیید نشده است. این درس آموزش بازبینی‌نشده است و نه تأیید حرفه‌ای یا احراز کامل تکالیف قانونی.

## مثال‌های کاربردی

### مثال اول: رابطه و محاسبه

در یک مثال مستقل، درآمد ۱۰۰، بهای فروش‌رفته ۵۰، سایر هزینه‌ها ۲۰، مالی ۵ و مالیات فرضی ۵ میلیون، سود ۲۰ می‌دهد؛ سود انباشته اول ۳۰ و توزیع ۸، پایان ۴۲ است.

### مثال دوم: ارائه و کنترل

اگر نقد اول ۴۰، عملیاتی ۲۵، سرمایه‌گذاری منفی ۱۵ و تأمین مالی ۱۰ باشد، نقد پایان ۶۰ است. این عدد باید عیناً در وضعیت مالی و یادداشت نقد همان مثال بیاید.

### تراز اصلاح‌شده 1403؛ پیش از بستن

| حساب | مانده بدهکار (ریال) | مانده بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| نقد و معادل نقد | ۸۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| دریافتنی تجاری | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| موجودی کالا | ۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| پیش‌پرداخت | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| دارایی ثابت؛ بها | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| استهلاک انباشته | — | ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پرداختنی تجاری | — | ۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حقوق پرداختنی | — | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| مالیات پرداختنی | — | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| تسهیلات | — | ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سرمایه | — | ۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود انباشته | — | ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| درآمد عملیاتی | — | ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| بهای فروش‌رفته | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| حقوق | ۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| سایر هزینه‌های عملیاتی | ۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| استهلاک | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| هزینه تأمین مالی | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| هزینه مالیات جاری فرضی | ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| جمع | ۱٬۰۴۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱٬۰۴۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### تراز اصلاح‌شده 1404؛ پیش از بستن

| حساب | مانده بدهکار (ریال) | مانده بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| نقد و معادل نقد | ۱۸۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| دریافتنی تجاری | ۱۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| موجودی کالا | ۱۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| پیش‌پرداخت | ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| دارایی ثابت؛ بها | ۳۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| استهلاک انباشته | — | ۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پرداختنی تجاری | — | ۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حقوق پرداختنی | — | ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| مالیات پرداختنی | — | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| تسهیلات | — | ۱۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سرمایه | — | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود انباشته | — | ۹۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| درآمد عملیاتی | — | ۶۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| بهای فروش‌رفته | ۳۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| حقوق | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| سایر هزینه‌های عملیاتی | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| استهلاک | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| هزینه تأمین مالی | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| هزینه مالیات جاری فرضی | ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
| جمع | ۱٬۳۶۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱٬۳۶۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### صورت وضعیت مالی در پایان اسفند؛ یادداشت‌های ۱ تا ۶

| قلم؛ ریال | 1404 | 1403 |
|---|---|---|
| نقد و معادل نقد؛ ی۱ | ۱۸۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۸۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| دریافتنی تجاری؛ ی۲ | ۱۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| موجودی؛ ی۳ | ۱۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پیش‌پرداخت | ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع دارایی جاری | ۴۴۷٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۰۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| دارایی ثابت خالص؛ ی۴ | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع دارایی | ۷۴۷٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۵۴۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پرداختنی تجاری | ۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حقوق پرداختنی | ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| مالیات پرداختنی؛ ی۶ | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حصه جاری تسهیلات؛ ی۵ | ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع بدهی جاری | ۱۵۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۰۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| تسهیلات غیرجاری؛ ی۵ | ۱۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع بدهی | ۲۸۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۸۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سرمایه | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود انباشته پایان | ۱۶۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع حقوق مالکانه | ۴۶۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۶۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### صورت سود و زیان برای سال منتهی به پایان اسفند

| قلم؛ ریال | 1404 | 1403 |
|---|---|---|
| درآمد عملیاتی | ۶۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| بهای فروش‌رفته؛ کسر | ۳۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود ناخالص | ۲۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حقوق؛ کسر | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سایر هزینه‌های عملیاتی؛ کسر | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| استهلاک؛ کسر | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود عملیاتی | ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۸۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| هزینه مالی؛ کسر | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود پیش از مالیات | ۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| هزینه مالیات جاری فرضی؛ ی۶ | ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود دوره | ۷۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### صورت سود و زیان جامع

| قلم؛ ریال | 1404 | 1403 |
|---|---|---|
| سود دوره | ۷۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سایر اقلام جامع؛ در این پرونده وجود ندارد | ۰ | ۰ |
| جمع سود و زیان جامع | ۷۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |

در این پرونده OCI و تعدیل تجدیدطبقه‌بندی وجود ندارد؛ قلم فرضی برای تکمیل ظاهر گزارش ساخته نشده است.

### صورت تغییرات حقوق مالکانه 1403

| شرح | سرمایه؛ ریال | سود انباشته؛ ریال | جمع؛ ریال |
|---|---|---|---|
| ابتدا | ۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| آورده | ۰ | — | ۰ |
| سود دوره | — | ۶۴٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| توزیع سود | — | ‎−۰ | ‎−۰ |
| پایان | ۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۶۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |

اصلاح سنواتی، تغییر رویه و انتقال اندوخته در این پرونده وجود ندارد؛ چنین اقلامی در مثال مستقل درس ۱۱ جدا تحلیل می‌شوند.

### صورت تغییرات حقوق مالکانه 1404

| شرح | سرمایه؛ ریال | سود انباشته؛ ریال | جمع؛ ریال |
|---|---|---|---|
| ابتدا | ۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۶۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| آورده | ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — | ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود دوره | — | ۷۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۷۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| توزیع سود | — | ‎−۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ‎−۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پایان | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۶۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۴۶۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |

اصلاح سنواتی، تغییر رویه و انتقال اندوخته در این پرونده وجود ندارد؛ چنین اقلامی در مثال مستقل درس ۱۱ جدا تحلیل می‌شوند.

### صورت جریان نقد 1403؛ روش مستقیم

### عملیاتی

| رویداد نقدی | خالص جریان؛ ریال |
|---|---|
| وصول مشتری | ۴۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پرداخت فروشنده | ‎−۳۰۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پرداخت کارکنان | ‎−۶۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پرداخت هزینه‌های پیش‌پرداختی | ‎−۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پرداخت مالیات درآمد | ‎−۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص بخش | ۶۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### سرمایه‌گذاری

| رویداد نقدی | خالص جریان؛ ریال |
|---|---|
| خرید نقدی دارایی ثابت | ‎−۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص بخش | ‎−۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### تأمین مالی

| رویداد نقدی | خالص جریان؛ ریال |
|---|---|
| بازپرداخت اصل تسهیلات | ‎−۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود تسهیلات پرداختی | ‎−۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص بخش | ‎−۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |

| تطبیق نقد | ریال |
|---|---|
| نقد ابتدا | ۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص عملیاتی | ۶۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص سرمایه‌گذاری | ‎−۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص تأمین مالی | ‎−۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| اثر ارز؛ در پرونده صفر | ۰ |
| تغییر خالص نقد | ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| نقد پایان؛ مطابق ی۱ و وضعیت مالی | ۸۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### صورت جریان نقد 1404؛ روش مستقیم

### عملیاتی

| رویداد نقدی | خالص جریان؛ ریال |
|---|---|
| وصول مشتری | ۵۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پرداخت فروشنده | ‎−۳۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پرداخت کارکنان | ‎−۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پرداخت هزینه‌های پیش‌پرداختی | ‎−۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پرداخت مالیات درآمد | ‎−۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص بخش | ۹۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### سرمایه‌گذاری

| رویداد نقدی | خالص جریان؛ ریال |
|---|---|
| خرید نقدی دارایی ثابت | ‎−۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص بخش | ‎−۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### تأمین مالی

| رویداد نقدی | خالص جریان؛ ریال |
|---|---|
| دریافت تسهیلات | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| بازپرداخت اصل تسهیلات | ‎−۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| آورده مجاز سهامداران | ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| توزیع مصوب و پرداخت همزمان سود | ‎−۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود تسهیلات پرداختی | ‎−۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص بخش | ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |

| تطبیق نقد | ریال |
|---|---|
| نقد ابتدا | ۸۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص عملیاتی | ۹۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص سرمایه‌گذاری | ‎−۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص تأمین مالی | ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| اثر ارز؛ در پرونده صفر | ۰ |
| تغییر خالص نقد | ۹۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| نقد پایان؛ مطابق ی۱ و وضعیت مالی | ۱۸۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### صورت جریان نقد 1403؛ روش غیرمستقیم

| تطبیق سود به نقد عملیاتی | ریال |
|---|---|
| سود دوره | ۶۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| استهلاک؛ غیرنقدی | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| هزینه مالی منتقل‌شده به تأمین مالی | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| برگشت هزینه مالیات جاری | ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش دریافتنی؛ علامت معکوس | ‎−۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش موجودی؛ علامت معکوس | ‎−۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| کاهش پیش‌پرداخت | ‎−۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش پرداختنی تجاری | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش حقوق پرداختنی | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| مالیات پرداختی عملیات | ‎−۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| نقد عملیاتی | ۶۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |

| تطبیق نقد | ریال |
|---|---|
| نقد ابتدا | ۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص عملیاتی | ۶۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص سرمایه‌گذاری | ‎−۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص تأمین مالی | ‎−۲۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| اثر ارز؛ در پرونده صفر | ۰ |
| تغییر خالص نقد | ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| نقد پایان؛ مطابق ی۱ و وضعیت مالی | ۸۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### صورت جریان نقد 1404؛ روش غیرمستقیم

| تطبیق سود به نقد عملیاتی | ریال |
|---|---|
| سود دوره | ۷۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| استهلاک؛ غیرنقدی | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| هزینه مالی منتقل‌شده به تأمین مالی | ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| برگشت هزینه مالیات جاری | ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش دریافتنی؛ علامت معکوس | ‎−۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش موجودی؛ علامت معکوس | ‎−۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| کاهش پیش‌پرداخت | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش پرداختنی تجاری | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| افزایش حقوق پرداختنی | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| مالیات پرداختی عملیات | ‎−۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| نقد عملیاتی | ۹۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |

| تطبیق نقد | ریال |
|---|---|
| نقد ابتدا | ۸۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص عملیاتی | ۹۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص سرمایه‌گذاری | ‎−۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص تأمین مالی | ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| اثر ارز؛ در پرونده صفر | ۰ |
| تغییر خالص نقد | ۹۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| نقد پایان؛ مطابق ی۱ و وضعیت مالی | ۱۸۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### یادداشت‌های منتخب؛ جزء مجموعه آموزشی

بازرگانی روشن‌حساب آموزشی؛ تهیه بر مبنای تعهدی، بهای تاریخی و فرض تداوم فعالیت در مدل؛ مسئولیت تهیه و احراز مناسب‌بودن مبانی با مدیریت است. دوره مقایسه با همین رویه و واحد ریال ارائه شده است.

### یادداشت‌های ۱ تا ۶؛ شکست و تطبیق ارقام

| قلم؛ ریال | 1404 | 1403 |
|---|---|---|
| ی۱: بانک؛ معادل نقد دیگری وجود ندارد | ۱۸۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۸۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ی۲: مطالبات ناخالص و خالص؛ بدون کاهش ارزش بااهمیت فرضی | ۱۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ی۳: موجودی با فرض نبود کاهش ارزش بااهمیت | ۱۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ی۴: بهای دارایی ثابت | ۳۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ی۴: استهلاک انباشته؛ کسر | ۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ی۴: مبلغ دفتری دارایی ثابت | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ی۵: کل تسهیلات | ۱۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ی۵: تحصیل غیرنقدی دارایی و بدهی؛ خارج از صورت نقد | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۰ |
| ی۶: هزینه مالیات جاری؛ داده مسئله، نه نرخ قانونی | ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ی۶: مالیات پرداختی | ۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ی۶: بدهی مالیات پایان | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### یادداشت ۵: گردش بدهی تأمین مالی 1403

| جزء تغییر | ریال |
|---|---|
| ابتدا | ۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| دریافت نقدی | ۰ |
| بازپرداخت اصل | ‎−۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| تحصیل غیرنقدی | ۰ |
| پایان | ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### یادداشت ۵: گردش بدهی تأمین مالی 1404

| جزء تغییر | ریال |
|---|---|
| ابتدا | ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| دریافت نقدی | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| بازپرداخت اصل | ‎−۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| تحصیل غیرنقدی | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| پایان | ۱۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |

تعهد خرید و دعوای بااهمیت خارج از مانده‌ها در فرض پرونده وجود ندارد. قضاوت‌های عمده شامل قابلیت وصول، عمر مفید، زمان آماده‌بودن و برآورد مالیات‌اند؛ در واقعیت، مبانی، عدم قطعیت و افشای لازم باید مستند شوند. مالیات انتقالی، ابزار پیچیده، تلفیق و ارز در این مدل ساده نیستند.

### نسبت‌ها با مخرج و تعریف صریح؛ بدون آستانه عمومی

| تعریف | ۱۴۰۴ | ۱۴۰۳ |
|---|---|---|
| جاری = دارایی جاری ÷ بدهی جاری | ۲٫۹۶۰۳ | ۳ |
| آنی = (نقد + دریافتنی تجاری) ÷ بدهی جاری؛ پیش‌پرداخت و موجودی حذف | ۱٫۹۳۳۸ | ۱٫۶۲۷۵ |
| سرمایه در گردش = دارایی جاری − بدهی جاری؛ ریال | ۲۹۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲۰۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| بدهی به حقوق مالکانه = کل بدهی ÷ حقوق مالکانه | ۰٫۶۰۳ | ۰٫۵ |
| نسبت بدهی = کل بدهی ÷ دارایی | ۰٫۳۷۶۲ | ۰٫۳۳۳۳ |
| حاشیه ناخالص = سود ناخالص ÷ فروش خالص | ۰٫۴ | ۰٫۴ |
| حاشیه عملیاتی = سود عملیاتی ÷ فروش خالص | ۰٫۱۶۶۷ | ۰٫۱۷ |
| حاشیه خالص = سود دوره ÷ فروش خالص | ۰٫۱۲ | ۰٫۱۲۸ |
| بازده دارایی = سود دوره ÷ میانگین ابتدا و پایان دارایی | ۰٫۱۱۱۴ | ۰٫۱۲۳۶ |
| بازده حقوق مالکانه = سود دوره ÷ میانگین ابتدا و پایان حقوق مالکانه | ۰٫۱۷۳۵ | ۰٫۱۹۲۸ |
| گردش موجودی = بهای فروش‌رفته ÷ میانگین ابتدا و پایان موجودی | ۲٫۷۶۹۲ | ۲٫۶۰۸۷ |
| گردش دریافتنی = فروش نسیه خالص ÷ میانگین دریافتنی؛ همه فروش پرونده نسیه است | ۶٫۳۱۵۸ | ۷٫۱۴۲۹ |

حاشیه‌ها و بازده‌ها به صورت ضریب نشان داده شده‌اند؛ برای درصد در ۱۰۰ ضرب کنید. میانگین ساده ابتدا و پایان در کسب‌وکار فصلی می‌تواند نماینده سال نباشد. گردش دریافتنی فقط وقتی از کل فروش استفاده می‌کند که مانند این پرونده همه فروش نسیه باشد.

### کنترل‌های بین‌صورت‌ها؛ مستقل از برابرشدن ستون‌ها

| کنترل | ۱۴۰۴؛ ریال | ۱۴۰۳؛ ریال |
|---|---|---|
| دارایی = بدهی + حقوق مالکانه | ۷۴۷٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۵۴۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| سود در سود و زیان، جامع و حقوق مالکانه | ۷۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶۴٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| نقد پایان در وضعیت مالی، جریان نقد و یادداشت | ۱۸۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۸۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالص نقد عملیاتی؛ مستقیم = غیرمستقیم | ۹۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |

همه مانده‌ها با تراز اصلاح‌شده و مقایسه افتتاح دوره بعد تطبیق می‌شوند. خرید غیرنقدی، سود تسهیلات و حصه جاری بدهی جدا کنترل می‌شوند؛ تراز عددی صحیح، طبقه‌بندی غلط را مجاز نمی‌کند.

## اشتباهات رایج

کافی است هر جدول جدا تراز باشد و یادداشت‌ها را از کنترل خارج کنیم برداشت‌های نادرست‌اند. در مقابل: منبع داده واحد و نگاشت و کنترل بین‌صورت‌ها لازم است. واحد، علامت، مخرج، دوره و طبقه‌بندی را پیش از تفسیر کنترل کنید.

## تمرین عملی

سود انباشته اول ۸۵، سود دوره ۳۶ و توزیع مصوب ۱۴ میلیون است. سود انباشته پایان را محاسبه کنید. رابطه و واحد پاسخ و اثر آن بر گزارش را توضیح دهید. معیار ده‌امتیازی: انتخاب رابطه و مبنا ۲، عدد و واحد و علامت ۴، توضیح طبقه‌بندی یا مخرج ۲ و کنترل مستقل ۲ امتیاز.

پاسخ نمونه و معیار ارزیابی تمرین در نسخه تعاملی با انتخاب «نمایش پاسخ» در دسترس است.

## آزمون کوتاه

آزمون کوتاه تهیه مجموعه کامل صورت‌های مالی

1. مجموعه کامل را از فایل‌های مستقل با ارقام دستی متفاوت می‌سازند؛ راه اصلاح چیست؟
   - منبع داده واحد و نگاشت و کنترل بین‌صورت‌ها لازم است.
   - کافی است هر جدول جدا تراز باشد
   - یادداشت‌ها را از کنترل خارج کنیم

2. سناریوی مستقل درس درباره «تهیه مجموعه کامل صورت‌های مالی»: سود انباشته ابتدا: 170 میلیون ریال؛ سود دوره: 72 میلیون ریال؛ توزیع؛ کسر: 28 میلیون ریال. رابطه تعریف‌شده در این درس را اعمال کنید و نتیجه را به ریال صحیح بنویسید.
   - ورودی: پاسخ؛ ریال صحیح؛ مبلغ صحیح به ریال

3. در کنترل گزارش این موضوع، منبع مبلغ‌های مجموعه کدام است؟
   - عددهای لازم برای ظاهر زیبا
   - تراز و رویدادهای کنترل‌شده مشترک
   - هر جدول دستی مستقل بدون تطبیق

4. برای بازبینی «تهیه مجموعه کامل صورت‌های مالی» کدام دو نتیجه صحیح‌اند؟ هر دو را انتخاب کنید.
   - منبع داده واحد و نگاشت و کنترل بین‌صورت‌ها لازم است.
   - تراز و رویدادهای کنترل‌شده مشترک
   - کافی است هر جدول جدا تراز باشد

پاسخ‌ها و بازخورد تشریحی در نسخه تعاملی پس از ارسال نمایش داده می‌شوند. کلید پاسخ در متن آموزشی منتشر نشده است.

پیشرفت اختیاری در مرورگر ذخیره می‌شود و میان دستگاه‌ها همگام نیست.

## جمع‌بندی

منبع داده واحد و نگاشت و کنترل بین‌صورت‌ها لازم است. پیش از نتیجه‌گیری، منبع مبلغ، دوره، واحد، طبقه و ارتباط بین صورت‌ها و یادداشت را کنترل کنید.

## منابع و مراجع

- [چارچوب مفهومی گزارشگری مالی](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/%DA%86%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%88%D8%A8.pdf) — سازمان حسابرسی؛ چارچوب مفهومی مصوب ۱۴۰۵؛ نسخه رسمی بازیابی‌شده ۲۰۲۶-۱۰-۳۰؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.
- [استاندارد حسابداری 1؛ ارائه صورتهای مالی](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF%201.pdf) — سازمان حسابرسی؛ ارائه صورت‌های مالی؛ تجدیدنظر ۱۳۹۷؛ فایل فهرست رسمی در تاریخ بررسی؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.
- [استاندارد حسابداری 2؛ صورت جریان‌های نقدی — نسخه بازنشرشده](https://dl.apadasco.com/standards/standard-accounting2-%20www.apadasco.com.pdf) — سازمان حسابرسی؛ میزبان نسخه بازنشرشده آپاداس؛ تجدیدنظر ۱۳۹۷؛ بازنشر PDF ۱۹صفحه‌ای؛ متن بندهای ۲۹ تا ۳۳ و ۴۲ تا ۴۳ و ۵۷ بررسی شد؛ آخرین اصلاحات رسمی تأیید نشده؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-11-07.
- [استاندارد حسابداری 35؛ مالیات بر درآمد — نسخه بازنشرشده](https://hesabgaranpishtaz.ir/wp-content/uploads/2023/12/35.pdf) — سازمان حسابرسی؛ میزبان نسخه بازنشرشده حسابگران پیشتاز؛ نسخه بازنشرشده PDF ۴۱صفحه‌ای؛ دامنه مالیات جاری و انتقالی؛ نسخه جاری رسمی بازتأیید نشده؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-11-07.
- [استاندارد حسابداری 43؛ درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/43.pdf) — سازمان حسابرسی؛ درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان؛ فایل رسمی؛ تاریخ اجرای درج‌شده ۱۴۰۴/۰۱/۰۱؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.

نسخه بازنشرشده با فایل جاری درگاه رسمی یکسان فرض نشده است. فرض‌های مالیات، عمر مفید و نبود اقلام پیچیده فقط برای آموزش‌اند؛ برای اقدام واقعی منابع لازم‌الاجرا و الزامات همان واحد باید بررسی شوند.

## ادامه مسیر

- [درس پیشین](/accounting/docs/financial-statements/financial-statement-reconciliation)
- [درس بعدی](/accounting/docs/financial-statements/financial-reporting-workshop)
- [نقشه مسیر](/accounting/docs/financial-statements)
- [کارگاه جامع](/accounting/docs/financial-statements/financial-reporting-workshop)