# اطلاعات مقایسه‌ای و رویدادهای بعد از دوره گزارشگری

## معرفی درس

موضوع این درس اطلاعات مقایسه‌ای و رویدادهای بعد از دوره گزارشگری است. هدف، تبدیل مانده‌های تأییدشده به گزارش قابل فهم و قابل تطبیق است. همه مثال‌های پولی ریال یا میلیون ریال با ذکر واحدند و نسبت‌ها با مخرج صریح محاسبه می‌شوند.

## پیش‌نیازها

[درس پیش‌نیاز](/accounting/docs/financial-statements/accounting-policies-and-disclosures) و شناخت و اندازه‌گیری از [حسابداری مالی](/accounting/docs/financial-accounting). کنترل فنی فاز ۴ موفق است؛ احراز همه منابع جاری و بازبینی حرفه‌ای آن کامل نشده است. داده این پرونده مستقل کنترل می‌شود.

## اهداف یادگیری

- اجزا و شرایط ارائه مرتبط با اطلاعات مقایسه‌ای و رویدادهای بعد از دوره گزارشگری را با دلیل تشخیص دهید.
- مبلغ یا نسبت و اثر بین‌صورت‌ها را با واحد و مخرج صریح محاسبه کنید.
- خطای متوازن، طبقه‌بندی و عدم تطبیق را با مدارک پیدا کنید.

## مفاهیم اصلی

مقایسه، اطلاعات دوره قبل را با واحد و طبقه‌بندی قابل فهم کنار دوره جاری می‌آورد. تغییر طبقه‌بندی با تجدید ارائه ناشی از خطای بااهمیت یکی نیست؛ هر دو به توضیح و قابلیت پیگیری نیاز دارند. تغییر طول دوره و مبنای اندازه‌گیری می‌تواند مقایسه را محدود کند.

طبق منطق استاندارد ۵، رویداد پس از تاریخ گزارش تا تأیید برای انتشار، اگر شواهد شرایط موجود در تاریخ گزارش بدهد تعدیلی بررسی می‌شود؛ اگر شرایط تازه بعد از آن ایجاد کرده باشد معمولاً غیرتعدیلی است و در صورت اهمیت افشا می‌شود. تاریخ و مرجع تأیید انتشار اهمیت دارند و با تصویب بعدی مجمع لزوماً یکی نیستند. خطر تداوم فعالیت می‌تواند مبنای تهیه را تحت تأثیر قرار دهد، نه فقط یک یادداشت معمولی.

### قلمرو منابع و بازبینی

استانداردهای موضوعی: 1, 5, 34. منابع رسمی قبلی با تاریخ واقعی خود و نسخه‌های بازنشرشده با عنوان صریح بازنشر آمده‌اند. دسترسی تازه به فهرست رسمی سازمان در ۲۰۲۶-۱۱-۰۷ ناموفق بود؛ آخرین اصلاحات همه منابع بازتأیید نشده است. این درس آموزش بازبینی‌نشده است و نه تأیید حرفه‌ای یا احراز کامل تکالیف قانونی.

## مثال‌های کاربردی

### مثال اول: رابطه و محاسبه

ورشکستگی مشتری پس از سال، اگر شواهد ناتوانی موجود در تاریخ گزارش را تأیید کند، ارزیابی کاهش ارزش پایان سال را تعدیل می‌کند؛ صرف تاریخ اعلام دیرتر به معنی غیرتعدیلی نیست.

### مثال دوم: ارائه و کنترل

آتش‌سوزی مهم ناشی از شرایط جدید پس از پایان سال معمولاً رقم دارایی همان تاریخ را تعدیل نمی‌کند؛ ماهیت و برآورد اثر بااهمیت در افشا بررسی می‌شود.

## اشتباهات رایج

تمام رویدادهای بعدی همیشه غیرتعدیلی‌اند و همیشه به سود سال بعد منتقل می‌شود برداشت‌های نادرست‌اند. در مقابل: تعدیلی‌بودن و اثر بر ارقام پایان سال باید بررسی شود. واحد، علامت، مخرج، دوره و طبقه‌بندی را پیش از تفسیر کنترل کنید.

## تمرین عملی

طلب ناخالص ۵۸ میلیون و شواهد تعدیلی موجود در تاریخ گزارش، کسری وصول ۱۱ میلیون را تأیید می‌کند. دریافتنی خالص پایان را محاسبه کنید. رابطه و واحد پاسخ و اثر آن بر گزارش را توضیح دهید. معیار ده‌امتیازی: انتخاب رابطه و مبنا ۲، عدد و واحد و علامت ۴، توضیح طبقه‌بندی یا مخرج ۲ و کنترل مستقل ۲ امتیاز.

پاسخ نمونه و معیار ارزیابی تمرین در نسخه تعاملی با انتخاب «نمایش پاسخ» در دسترس است.

## آزمون کوتاه

آزمون کوتاه اطلاعات مقایسه‌ای و رویدادهای بعد از دوره گزارشگری

1. رویداد پس از سال شواهد شرایط موجود در تاریخ گزارش می‌دهد؛ نتیجه چیست؟
   - همیشه به سود سال بعد منتقل می‌شود
   - تعدیلی‌بودن و اثر بر ارقام پایان سال باید بررسی شود.
   - تمام رویدادهای بعدی همیشه غیرتعدیلی‌اند

2. سناریوی مستقل درس درباره «اطلاعات مقایسه‌ای و رویدادهای بعد از دوره گزارشگری»: طلب ناخالص: 116 میلیون ریال؛ کاهنده وصول؛ کسر: 22 میلیون ریال. رابطه تعریف‌شده در این درس را اعمال کنید و نتیجه را به ریال صحیح بنویسید.
   - ورودی: پاسخ؛ ریال صحیح؛ مبلغ صحیح به ریال

3. در کنترل گزارش این موضوع، آتش‌سوزی مهم ناشی از شرایط جدید بعد از سال چیست؟
   - همیشه تعدیل دارایی سال قبل
   - همیشه اصلاح سود انباشته
   - معمولاً غیرتعدیلی؛ افشای بااهمیت بررسی می‌شود

4. برای بازبینی «اطلاعات مقایسه‌ای و رویدادهای بعد از دوره گزارشگری» کدام دو نتیجه صحیح‌اند؟ هر دو را انتخاب کنید.
   - تمام رویدادهای بعدی همیشه غیرتعدیلی‌اند
   - تعدیلی‌بودن و اثر بر ارقام پایان سال باید بررسی شود.
   - معمولاً غیرتعدیلی؛ افشای بااهمیت بررسی می‌شود

پاسخ‌ها و بازخورد تشریحی در نسخه تعاملی پس از ارسال نمایش داده می‌شوند. کلید پاسخ در متن آموزشی منتشر نشده است.

پیشرفت اختیاری در مرورگر ذخیره می‌شود و میان دستگاه‌ها همگام نیست.

## جمع‌بندی

تعدیلی‌بودن و اثر بر ارقام پایان سال باید بررسی شود. پیش از نتیجه‌گیری، منبع مبلغ، دوره، واحد، طبقه و ارتباط بین صورت‌ها و یادداشت را کنترل کنید.

## منابع و مراجع

- [چارچوب مفهومی گزارشگری مالی](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/%DA%86%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%88%D8%A8.pdf) — سازمان حسابرسی؛ چارچوب مفهومی مصوب ۱۴۰۵؛ نسخه رسمی بازیابی‌شده ۲۰۲۶-۱۰-۳۰؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.
- [استاندارد حسابداری 1؛ ارائه صورتهای مالی](https://portal.audit.org.ir/StandardsFiles/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/pdf/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF%201.pdf) — سازمان حسابرسی؛ ارائه صورت‌های مالی؛ تجدیدنظر ۱۳۹۷؛ فایل فهرست رسمی در تاریخ بررسی؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-10-30.
- [استاندارد حسابداری 5؛ رویدادهای بعد از تاریخ ترازنامه — نسخه بازنشرشده](https://hesabgaranpishtaz.ir/wp-content/uploads/2023/12/5.pdf) — سازمان حسابرسی؛ میزبان نسخه بازنشرشده حسابگران پیشتاز؛ نسخه بازنشرشده تجدیدنظر ۱۳۸۴؛ متن تعریف تعدیلی و غیرتعدیلی و تاریخ تأیید بررسی شد؛ اصلاحات جاری تأیید نشده؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-11-07.
- [استاندارد حسابداری 34؛ رویه‌های حسابداری، تغییر در برآوردهای حسابداری و اشتباهات — نسخه بازنشرشده](https://hesabgaranpishtaz.ir/wp-content/uploads/2023/12/34.pdf) — سازمان حسابرسی؛ میزبان نسخه بازنشرشده حسابگران پیشتاز؛ متن بازنشرشده؛ نسخه جاری و اصلاحات از درگاه رسمی بازتأیید نشده؛ تاریخ بررسی متن/سابقه 2026-11-07.

نسخه بازنشرشده با فایل جاری درگاه رسمی یکسان فرض نشده است. فرض‌های مالیات، عمر مفید و نبود اقلام پیچیده فقط برای آموزش‌اند؛ برای اقدام واقعی منابع لازم‌الاجرا و الزامات همان واحد باید بررسی شوند.

## ادامه مسیر

- [درس پیشین](/accounting/docs/financial-statements/accounting-policies-and-disclosures)
- [درس بعدی](/accounting/docs/financial-statements/horizontal-and-vertical-analysis)
- [نقشه مسیر](/accounting/docs/financial-statements)
- [کارگاه جامع](/accounting/docs/financial-statements/financial-reporting-workshop)