# صورت وضعیت مالی (ترازنامه)

صورت وضعیت مالی، منابع و تعهدات واحد و حقوق مالکانه را در یک تاریخ معین نشان می‌دهد. این گزارش مانند عکس یک لحظه است؛ برای فهم تغییرات طی دوره باید آن را کنار صورت عملکرد و جریان‌های نقدی خواند.

## ساختار مفهومی

دارایی‌ها، بدهی‌ها و حقوق مالکانه اجزای اصلی‌اند. مبالغ این گزارش از حساب‌های کنترل‌شده و تعدیل‌شده می‌آیند، اما صرف فهرست کردن مانده همه حساب‌ها کافی نیست. تجمیع، طبقه‌بندی، اندازه‌گیری و یادداشت‌های توضیحی باید با چارچوب مربوط سازگار باشند.

در تحلیل مقدماتی، دارایی جاری و غیرجاری و بدهی جاری و غیرجاری را از هم جدا می‌کنیم. تشخیص دقیق طبقه‌بندی به چرخه عملیاتی، موعد تسویه، حقوق قراردادی و الزامات استاندارد وابسته است؛ نام یک حساب یا سررسید ظاهری به تنهایی کافی نیست.

## مثال ساده در پایان ماه

واحد خدماتی دارای بانک ۱۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، مطالبات ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و تجهیزات با مبلغ دفتری ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است. بدهی فروشندگان ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، سرمایه ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و نتیجه انباشته در این مثال ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است. فرض می‌کنیم همه تعدیلات لازم قبلاً ثبت شده‌اند.

| بخش | شرح | مبلغ (ریال) |
|---|---|---:|
| دارایی | بانک | ۱۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| دارایی | دریافتنی‌ها | ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| دارایی | تجهیزات، مبلغ دفتری | ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع دارایی | — | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| بدهی | پرداختنی‌ها | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حقوق مالکانه | سرمایه | ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| حقوق مالکانه | نتیجه انباشته | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع بدهی و حقوق مالکانه | — | ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |

این جدول آموزشی، قالب کامل صورت مالی الزامی نیست. تهیه صورت وضعیت مالی خودش ثبت روزنامه ایجاد نمی‌کند؛ گزارش از مانده‌ها ساخته می‌شود. اگر مانده اشتباه باشد، ابتدا ثبت یا اندازه‌گیری مربوط اصلاح می‌شود.

## چگونه گزارش را بخوانیم؟

نخست تاریخ و واحد پول را بخوانید. سپس ترکیب دارایی‌ها و موعد تعهدات را بررسی کنید. مطالبات زیاد با وجه نقد آماده پرداخت یکسان نیست. برای تجهیزات نیز مبلغ دفتری را با قیمت فروش قطعی اشتباه نگیرید. مقایسه دوره‌ها زمانی مفید است که تغییر طبقه‌بندی و رویه‌ها شناخته شده باشد.

## خطاهای رایج

تلقی کل دارایی به عنوان ثروت آزاد مالک، نادیده گرفتن بدهی‌ها و نتیجه‌گیری درباره سود فقط از تغییر مانده بانک اشتباه است. تراز بودن دو سمت نیز کیفیت مطالبات یا کفایت افشاها را اثبات نمی‌کند.

## قلمرو منابع

منبع آموزشی زیر رابطه صورت‌ها را توضیح می‌دهد. این صفحه ادعای رعایت یک نسخه مشخص از استاندارد ارائه صورت‌های مالی ایران یا IFRS ندارد.


## مطالعه مرتبط

- [دارایی، بدهی و حقوق مالکانه](/accounting/docs/fundamentals/assets-liabilities-equity)
- [صورت سود و زیان](/accounting/docs/financial-statements/income-statement)

## منابع و دامنه استناد

این متن توضیح آموزشی مستقل است. مثال‌ها برای یادگیری ساخته شده‌اند و مبلغ قانونی یا نرخ مصوب نیستند. ارجاع به منبع بین‌المللی به معنی لازم‌الاجرا بودن آن در ایران نیست.

- [صورت‌های مالی و ارتباط آن‌ها](https://openstax.org/books/principles-financial-accounting/pages/2-1-describe-the-income-statement-statement-of-owners-equity-balance-sheet-and-statement-of-cash-flows-and-how-they-interrelate) — اوپن‌استکس، دانشگاه رایس؛ Principles of Accounting, Volume 1.